ABD Merkez Bankası (Fed) tarihine damga vuran ve Ağustos 1987 ile Ocak 2006 yılları arasında kesintisiz olarak kurumu yöneten Alan Greenspan, New York'taki evinde 100 yaşında vefat etti. Greenspan'in ölüm haberi, uzun yıllardır hayatını paylaştığı eşi ve deneyimli gazeteci Andrea Mitchell tarafından duyuruldu. Mitchell yaptığı açıklamada, "O, her iki partiden başkanların döneminde onlarca yıl boyunca ABD ekonomisini şekillendirmeye yardımcı olan, ancak hatalarını kabul etme konusunda da her zaman dürüst davranan dev bir insandı" ifadelerini kullandı. Fed yönetimi de yayınladığı taziye mesajında, Greenspan'in para politikalarına getirdiği analitik disiplinin kurumun en büyük varlıklarından biri olan güvenilirliği pekiştirdiğini kaydetti.
"Maestro" Dönemi ve Ekonomik Altın Çağ
Alan Greenspan, görev süresi boyunca ABD tarihinin en uzun ikinci ekonomik büyüme dönemine liderlik etti. Mart 1991'den Mart 2001'e kadar süren kesintisiz on yıllık büyüme sürecinde, enflasyon tehditlerine karşı faiz artırmama yönündeki sezgisel kararlarıyla ABD refahını artırdı. Ekonomi çevrelerinde adeta bir "rock yıldızı" gibi görülen ve "Maestro" lakabını alan Greenspan, 1987'deki "Kara Pazartesi" borsa çöküşü, 1997-1998 Asya ve Rusya mali krizleri, 2000 yılındaki dot-com balonu ve 11 Eylül 2001 terör saldırılarının ardından piyasalara sağladığı likidite ile küresel resesyonların önüne geçmeyi başardı. Kendi dönemindeki halefleri ve ekonomi bürokratları, onun teknik modellerden ziyade piyasa sezgilerine dayanan kararlarını uzun süre örnek gösterdi.
2008 Küresel Krizi ve Eleştirilerin Odağı
2006 yılında görevinden büyük övgülerle emekli olan Greenspan'in itibarı, ayrılışından iki yıl sonra patlak veren 2007-2009 küresel finans kriziyle ciddi şekilde sarsıldı. Finansal piyasalarda gevşek denetim ve serbest piyasa mekanizmalarına olan sarsılmaz inancı nedeniyle eleştirilen eski başkan, bankaların yüksek riskli konut kredileri (mortgage) vermesine göz yummakla suçlandı. Greenspan, 2008 yılında ABD Kongre Komitesi'nde verdiği ifadede, bankaların kendi varlıklarını koruma güdüsüne güvendiğini ancak bu varsayımında yanıldığını ve büyük bir "şok ve şaşkınlık" yaşadığını itiraf etmişti. Siyasi bağımsızlığı da 2001 yılında George W. Bush'un vergi indirimlerine verdiği destek nedeniyle zaman zaman tartışma konusu oldu.
Müziğin İçinden Gelen Matematik Dehası
6 Mart 1926'da New York'ta doğan Alan Greenspan'in ilk aşkı aslında ekonomi değil, müzikti. Dünyaca ünlü Juilliard Okulu'nda iki yıl boyunca klarnet eğitimi alan Greenspan, bir dönem caz ve swing gruplarında saksafon çaldıktan sonra New York Üniversitesi'nde ekonomi eğitimine yöneldi. Gençlik yıllarında serbest piyasa kapitalizminin en önemli savunucularından yazar Ayn Rand ile yakın ilişkiler kurdu. Piyasaları yönlendiren açıklamalarında kullandığı karmaşık ve dolambaçlı dil nedeniyle ekonomi literatürüne "Fed-speak" (Fed dili) terimini kazandıran Greenspan, kararlarını net açıklamaktan kaçınmasıyla bilinirdi. Reagan, George H.W. Bush, Clinton ve George W. Bush olmak üzere 4 farklı ABD başkanı tarafından defalarca bu göreve atanan Greenspan, modern finans tarihinin en güçlü mimarlarından biri olarak hafızalara kazındı.
