ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, ABD ile İran arasında imzalanan mutabakat zaptının uygulanmasına ilişkin İsviçre’nin Bürgenstock kasabasında gerçekleştirilen kritik görüşmelerin ardından önemli değerlendirmelerde bulundu. Arabulucular Pakistan ve Katar’ın da yer aldığı müzakerelerin ardından bölgeden ayrılmadan önce konuşan Vance, hafta sonu yürütülen temaslarda oldukça iyi bir ilerleme kaydettiklerini ve "başarılı bir nihai anlaşma" için iyi bir temel attıklarını ifade etti.
"Teknik Heyetler Masada Kalmaya Devam Ediyor"
Uluslararası kamuoyunda İran tarafının müzakerelerden çekileceğine dair iddialara açıklık getiren Vance, şu ifadeleri kullandı:
Evet, İran tarafı çekilmekle tehdit etti. Ancak masadan kalkmadılar. Görüşmeler gece sabaha karşı 01.00 sonrasına kadar sürdü. Müzakerelerden çekilmedikleri gibi, teknik heyetleri halen bizim teknik heyetimizle birlikte 'önemli hedeflere ulaşılması' için gerekli denetim altında çalışmaya devam ediyor.
Hürmüz Boğazı ve Çatışma Önleme Mekanizması
Hürmüz Boğazı'nın ticarete açık olduğunu savunan Vance, gaz ve petrol fiyatlarının düşmeye başladığını, milyonlarca varil ham petrol ile doğal gazın boğazdan akmaya devam ettiğini belirtti. Bölgede istikrarı kalıcı hale getirmek için adımlar attıklarını vurgulayan Vance, şunları kaydetti:
Hürmüz Boğazı'nın mayınlardan temizlenmesi için ortak bir koordinasyon merkezi kurulması planlanıyor. Bölgede tırmanışı engellemek adına bir mekanizma kurulduğunu belirten Vance, "Eğer Hizbullah İsrail'e ateş açarsa veya İsrail karşılık verirse, ya da bölgede başka çatışmalar yaşanırsa, birbirimizle doğrudan konuşup ateş açmayı nasıl durduracağımızı, müttefiklerimizi nasıl koruyacağımızı bulabilelim istedik ve dün tam olarak bunu yaptık." dedi.
Nükleer Programda "Büyük Dönüm Noktası"
İran'ın, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) müfettişlerini yeniden ülkeye davet etmeyi onayladığını açıklayan Vance, bu gelişmeyi "Amerikalıları en çok heyecanlandıran ve büyük bir dönüm noktası" olarak niteledi. Yardımcı Başkan, bu adımın "İran'daki nükleer silah programının kalıcı olarak sona erdirilmesinin ilk adımı" olduğunu savundu.
Lübnan Sınırı ve Hizbullah'ın Dizginlenmesi
Lübnan'ın toprak bütünlüğünün ve egemenliğinin korunacağını vurgulayan Vance, İsrail'in güvenliğinin sağlanması noktasında önlerinde daha çok iş olduğunu kabul etti. Bölgede doğru koordinasyonu sağlamak istediklerinin altını çizen Vance, "Bu süreç Lübnan silahlı kuvvetleriyle koordinasyon gerektirecek. Ayrıca İran'ın da Hizbullah'ı dizginlemesi gerekecek. Dün konuştuğumuz konular bunlardı ve 24 saat öncesine kıyasla çok daha ilerideyiz." şeklinde konuştu.
Dondurulmuş Varlıklar Amerikan Tarım Ürünlerine Gidecek
İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması konusunda ABD ve Katar'ın onayının bulunduğunu aktaran Vance, serbest kalacak fonların kullanım şartını şu sözlerle özetledi:
Bu para, İran halkının yararına Amerikan soya fasulyesi, Amerikan mısırı ve Amerikan buğdayı satın alınması için kullanılacak. Varlıklar serbest bırakıldığında hem Amerikan çiftçisini zenginleştirecek hem de İran halkını besleyecektir. Bu, halkımız ve İran halkı için harika, klasik bir Trump anlaşmasıdır. Bölgesel güvenlik mimarisine büyük katkı sağlayacaktır.
