Emtia piyasasında bu hafta fiyatlamalar, ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin ziyareti ve ABD'de açıklanan enflasyon verileri üzerinden şekillenirken, Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmeler yatırımcıların odağındaki yerini korudu. Değerli metaller, haftayı ABD'de açıklanan verilerin ardından ABD Merkez Bankasının para politikasına ilişkin beklentilerin yeniden şekillenmesiyle düşüşle tamamladı. Enerji emtiaları fiyatlamalarında ise Hürmüz Boğazı'na ilişkin belirsizlikler, ABD-İran ateşkes sürecindeki tıkanma ve küresel arz endişeleri etkili oldu.
ABD yönetiminin İran tarafından sunulan ateşkes teklifini kabul etmemesi hafta içindeki önemli gelişmelerden biri olarak öne çıktı. Bu karar, Orta Doğu'daki gerilimin sürebileceği algısını güçlendirerek, özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden taşınan petrol ve doğal gaz akışına ilişkin endişeleri artırdı. Sürece ilişkin değerlendirmelerde bulunan ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın karşı teklifi için, "Kabul edilemez." ifadesini kullanarak, taraflar arasındaki görüşmelerde Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve nükleer program başlıklarında anlaşmazlıkların sürdüğünü bildirdi.
Enflasyon Verileri Piyasaları Şekillendirdi
Makroekonomik veri tarafında ABD'de enflasyon göstergeleri beklentileri aşarak emtia piyasalarında fiyatlama davranışını belirleyen temel bir unsur haline geldi. ABD'de nisan ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık bazda yüzde 3,8 artarak Mayıs 2023'ten bu yana en güçlü yükselişini kaydetti. Enerji fiyatlarındaki artışın TÜFE'deki yükselişin yüzde 40'tan fazlasını oluşturduğu, gıda fiyatlarında da yukarı yönlü baskının güçlendiği belirtildi. Üretici fiyatlarındaki görünüm de maliyet enflasyonuna ilişkin endişeleri artırdı. ABD'de nisan ayı Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) aylık bazda yüzde 1,4 ile Mart 2022'den bu yana en sert artışını gösterirken, yıllık bazda yüzde 6 ile Aralık 2022'den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
Fed Başkanlığı ve Para Politikası Beklentileri
Aynı dönemde ABD Senatosu'nun Kevin Warsh'ı 54'e karşı 45 oyla ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanlığına onaylaması, para politikasına ilişkin belirsizlikleri fiyatlamaların merkezinde tuttu. Finans uzmanları, Warsh'ın göreve gelmesiyle Fed'in iletişim stratejisi, bilanço yönetimi ve faiz patikasına ilişkin beklentilerin yeniden şekillenebileceğini belirterek, yüksek enflasyon verilerinin faiz indirimlerine yönelik planların ötelenmesine neden olduğunu kaydetti.
Öte yandan, Trump'ın üst düzey iş insanlarından oluşan heyetle Pekin'e gitmesinin ardından Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile gerçekleştirdiği zirve, emtia piyasalarında enerji ve tarım fiyatlamaları üzerinde etkili oldu. Beyaz Saray'ın zirve bildirgesinde, iki tarafın Hürmüz Boğazı'nın enerji akışını destekleyecek şekilde açık kalması gerektiği konusunda mutabık kaldığı belirtildi. Bu açıklama petrol ve doğal gaz fiyatlarında kısa süreli geri çekilmeye neden olsa da somut bir mekanizma öngörülmemesi ve müzakerelerdeki tıkanıklığın sürmesi, Brent petrol üzerindeki jeopolitik risk priminin korunmasına yol açtı. Trump'ın, Çin'in soya fasulyesi, enerji ve uçak alımını artırmayı kabul ettiğini belirtmesi de piyasalarda yakından izlendi.
Değerli Metallerde Satış Baskısı Öne Çıktı
Değerli metaller, haftayı açıklanan enflasyon verilerinin ardından Fed'in para politikasına ilişkin beklentilerin yeniden şekillenmesiyle düşüşle tamamladı. Yüksek enflasyonun faiz indirim sürecini öteleme ihtimalini artırdığı, bunun da altın gibi faiz getirisi olmayan varlıkların cazibesini azalttığı vurgulandı.
Gümüş ve Baz Metallerde Karışık Seyir
Gümüşün ons fiyatı, hem değerli metal hem de sanayi metali özelliği nedeniyle satış baskısından en fazla etkilenen ürün oldu. Dolar endeksindeki güçlenme ve sanayi talebine yönelik zayıflama beklentileri, gümüşün ons fiyatını baskıladı. İsviçre bankası UBS'in gümüş piyasasında daha küçük açık beklentisine işaret etmesi de fiyatlar üzerinde baskı oluşturan unsurlar arasında yer aldı. Bu gelişmelerle birlikte değerli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 5,5, paladyumda yüzde 5,2, altında ve platinde yüzde 3,8 geriledi.
Baz metallerdeki fiyatlamalarda jeopolitik arz riskleri ve Çin talebine ilişkin beklentilerle karışık bir seyir izlendi. Hafta boyunca Hürmüz Boğazı'na ilişkin belirsizlikler, bölgedeki lojistik akışlara yönelik riskler ve arz endişeleri baz metallerde fiyatları destekledi. Buna karşın enflasyon verilerinin beklentileri aşması, haftanın son kısmında sanayi metalleri üzerinde baskı oluşturdu. Alüminyumda, Körfez Bölgesi'ndeki üretim kapasitesine yönelik riskler öne çıktı. Bölgedeki bazı tesislerde üretimin normale dönmesinin zaman alacağına ilişkin beklentiler fiyatları destekledi. Bakır fiyatları hafta içinde sülfürik asit ve sülfür arz darlığına ilişkin endişelerle destek bulsa da enflasyon verilerinin ardından kazançlarını sınırladı.
Enerji Emtialarında Hürmüz Etkisi Sürdü
Enerji emtialarındaki fiyatlamalarda Hürmüz Boğazı'na ilişkin belirsizlikler ve küresel arz endişeleri etkili oldu. Ateşkes sürecine yönelik haber akışı petrol piyasalarında jeopolitik risk primini artırdı. Uluslararası Enerji Ajansı küresel petrol arzının 2026'da günlük 3,9 milyon varil düşeceğini, Körfez üretiminin savaş öncesi seviyenin oldukça altında kaldığını ve küresel envanterlerde sert erime yaşandığını bildirdi.
Doğal Gaz ve Tarım Emtialarında Son Durum
Doğal gaz tarafında ise sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracat tesislerindeki bakım süreci ve küresel arz endişeleri öne çıktı. ABD Enerji Enformasyon İdaresi verilerine göre, ABD doğal gaz depoları 85 milyar fitküp artış gösterirken, toplam stoklar beş yıllık ortalamanın üzerinde kalmayı sürdürdü. Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim küresel LNG piyasasında sıkışıklığı artırdı. Haftalık bazda doğal gazın fiyatı yüzde 7,4, Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 7,4 yükseldi.
Tarım emtialarında hafta içinde karışık bir seyir izlenirken, Çin Ticaret Bakanlığı, tarafların tarife indirimleri ve tarife dışı engellerin azaltılması yoluyla tarımsal ticareti artırma konusunda ön mutabakat sağladığını açıkladı. Ticaret geriliminin azalabileceğine yönelik iyimserliğin tarım emtia piyasasını desteklediği ancak Çin'in ihtiyacını büyük ölçüde Brezilya'dan karşılamaya devam etmesi nedeniyle kalıcı etkinin sınırlı kalabileceği ifade edildi. Chicago Ticaret Borsası'nda fiyatlar pirinçte yüzde 3,4 ve buğdayda yüzde 2,7 artarken, mısırda yüzde 3,4 ve soya fasulyesinde yüzde 2,6 geriledi. ABD'de pamukta yüzde 5,2 ve kahvede yüzde 3,3 düşüş görüldü.
