Barolar, yapay zekâ destekli sistemlerin savunma hakkını zayıflatmaması gerektiğini vurgulayarak sert uyarılarda bulundu.
Aralarında Ankara Barosu, İstanbul Barosu, İzmir Barosu, Diyarbakır Barosu, Bursa Barosu ve diğer birçok baronun bulunduğu açıklamada, “Savunma hakkı yapay zekaya devredilemez” ifadesi öne çıktı.
Barolar, yargı süreçlerinde teknolojinin kullanılmasına karşı olmadıklarını ancak bunun savunma makamını zayıflatacak bir noktaya taşınmaması gerektiğini belirtti.
“Yapay zeka projeleri dikkatle izleniyor”
Açıklamada, Adalet Bakanı Akın Gürlek’in bir söyleşide dile getirdiği yargıda yapay zekâ kullanımı ve vatandaşların hukukî süreçlere erişiminde yapay zekâ desteği projelerinin dikkatle izlendiği ifade edildi.
Barolar, bu yaklaşımın yargının temel güvenceleri üzerindeki etkilerinin ciddi şekilde değerlendirilmesi gerektiğini savundu.
“Adil yargılanma hakkı zayıflatılamaz”
Ortak metinde, adil yargılanma hakkının; bağımsız ve tarafsız mahkemeler önünde, etkin savunma ve hakkaniyete uygun yargılama güvenceleriyle birlikte korunması gereken temel bir ilke olduğu vurgulandı.
Bu güvencelerin zayıflamasının hukuk güvenliğini ve yargıya olan güveni doğrudan sarsacağı ifade edildi.
Avukatlık Kanunu hatırlatıldı
Barolar açıklamalarında Avukatlık Kanunu’na da atıfta bulundu.
Kanuna göre avukatlığın kamu hizmeti niteliğinde olduğu ve yargının kurucu unsurlarından biri olan bağımsız savunmayı temsil ettiği belirtildi. Ayrıca hukukî süreçlerin yalnızca teknik veriyle değil, vicdani muhakeme ve mesleki sorumlulukla yürütülmesi gerektiği vurgulandı.
“Algoritmalar savunmanın yerini alamaz”
Açıklamada, vatandaşların avukat desteği olmadan yapay zekâ üzerinden hukukî destek almasının savunma hakkının özüne müdahale olacağı ifade edildi.
Barolar, hukukî süreçlerin yalnızca teknik değil, insanî ve vicdani değerlendirmeye dayalı bir alan olduğuna dikkat çekti.
“Dijitalleşme araçtır, amaç değil” vurgusu
Ortak metinde, dijitalleşmenin yargı için bir amaç değil, sadece destekleyici bir araç olması gerektiği belirtildi. Ayrıca “yapay zekâ hâkim” ya da “yapay zekâ avukat” gibi yaklaşımların hukukun temel mantığıyla bağdaşmadığı ifade edildi.
Barolardan hükümete çağrı
Barolar, Adalet Bakanlığı’nın önceliğinin:
Savunma makamını güçlendirmek
Liyakat esaslı yargı reformları yapmak
Yargı süreçlerini hızlandıracak altyapıyı geliştirmek
Fizikî ve hukukî imkânları iyileştirmek
olması gerektiğini belirtti.
“Hukukî mücadele sürecek” mesajı
Açıklamanın sonunda barolar, savunma makamının teknolojik gerekçelerle zayıflatılmasına karşı hukukî ve kurumsal mücadelelerini sürdüreceklerini duyurdu.
