NASA, Ay ve derin uzay görevleri için nükleer reaktör geliştirme planını hızlandırıyor. Hedeflenen sistemler 2030 yılına kadar fırlatmaya hazır hale getirilerek uzayda kesintisiz enerji ve yeni nesil itki sağlayacak. Uzayda enerji üretimi, özellikle Ay ve Mars gibi uzak hedeflerde kalıcı üs kurma planlarının en kritik parçası olarak değerlendiriliyor. ABD yönetimi tarafından yayımlanan yeni yol haritasına göre, önümüzdeki birkaç yıl içinde uzayda kullanılacak orta güçte nükleer reaktörler geliştirmek için resmi bir program başlatılacak. Bu program kapsamında Ay yüzeyinde çalışacak bir fisyon tabanlı yüzey enerji sistemi (FSP) versiyonunun da üretilmesi planlanıyor. Geçmişte sadece bir konsept olan bu planlar artık somut mühendislik adımlarına dönüşüyor.
Nükleer Elektrikli İtki Sistemleri Geliştiriliyor
Üzerinde çalışılan sistemler sadece gezegen yüzeyleriyle sınırlı kalmıyor. Uzay ajansı aynı zamanda nükleer elektrikli itki sistemlerine (NEP) uygun bir reaktör versiyonu geliştirmeyi planlıyor. Bu sistemler, geleneksel roket motorlarından farklı olarak nükleer reaktörden elde edilen enerjiyi elektrik üretimi için kullanıyor. Elde edilen elektrikle çalışan itki sistemleri sayesinde uzay araçları çok daha verimli ve uzun süreli görevler gerçekleştirebilecek. Proje tek başına yürütülmeyecek; reaktör tasarımı ve enerji dönüşüm sistemleri için birden fazla özel sektör şirketiyle iş birliği yapılacak. Bu sayede hem ön tasarım çalışmaları hem de donanım performansını gösterecek yer testleri gerçekleştirilecek. Ayrıca savunma kurumları ile paralel yürütülen tasarım yarışmalarının süreci hızlandırması hedefleniyor.
Kesintisiz Enerji İçin 20 Kilovatlık Özel Hedef
Geliştirilecek orta güçteki reaktörlerin teknik hedefleri net olarak belirlendi. Bu sistemlerin uzayda en az üç yıl, Ay yüzeyinde ise en az beş yıl boyunca kesintisiz olarak 20 kilovat elektrik üretmesi bekleniyor. Daha düşük maliyetli ve hızlı geliştirilebilir bir seçenek olarak en az 1 kilovat güç üretebilen reaktör tasarımları da ayrıca değerlendirilecek. Seçilecek tasarımlardan en az birinin gelecekte 100 kilovat seviyesine ölçeklenebilir olması şartı aranıyor. Böylece uzun vadede çok daha güçlü nükleer sistemler için gerekli altyapının kurulması hedefleniyor. Enerji sisteminin genel maliyeti ya da proje takvimini riske atmayacak şekilde optimize edilmesi istenirken, NEP sistemleriyle kullanılacak reaktörlerin 2029 yılına kadar hazır olması beklenen roketlerle tam uyumlu tasarlanması şart koşuluyor.
Uzayda Kalıcı İnsanlı Üslerin Yolu Açılıyor
Beyaz Saray Bilim ve Teknoloji Politikaları Ofisi Direktörü Michael Kratsios, duyurulan stratejinin ABD'nin uzun vadeli uzay hedefleri ile doğrudan bağlantılı olduğunu belirtti. Kratsios'a göre uzayda nükleer enerji kullanımı Ay'da, Mars'ta ve daha uzak noktalarda kalıcı robotik ve insanlı varlık kurmanın önünü açacak. Sürekli elektrik üretimi, ısıtma ve gelişmiş itki sistemleri olmadan bu tür görevlerin sürdürülebilir olması neredeyse imkansız görülüyor. Tüm bu gelişmeler, nükleer teknoloji kullanımının kilit bir rol oynayacağını gösterirken, Çin'in de benzer projelerde önemli adımlar attığı dikkat çekiyor.
