İsviçre’deki Neuchatel Gölü'nde dalış yapan sualtı arkeologları Fabien Langenegger ve Julien Pfyffer, Roma İmparatorluğu dönemine uzanan ve son derece iyi korunmuş bir gemi kargosunu gün yüzüne çıkardı. M.S. 20 ile 50 yılları arasına tarihlenen batıkta binden fazla seramik eser ve kılıç bulundu.
Araştırmacılardan Pfyffer, başlangıçta karşılaştıkları dairesel yığını İkinci Dünya Savaşı’ndan kalma bir mayın deposu sanarak temkinli yaklaştıklarını, ancak kırık seramik parçalarını ve pişmiş toprağın karakteristik rengini gördüklerinde bunun sıradan bir buluntu olmadığını anladıklarını ifade etti.
Yağmalanma Riskine Karşı Uzun Süre Gizli Tutuldu
Neuchatel Gölü üzerinde çekilen drone görüntülerinde fark edilen karanlık bir noktanın izini süren arkeologlar, Kasım 2024’ün sonlarında bu eşsiz keşfe imza attı. Ancak buluntu, olası yağmalanma risklerine karşı uzun bir süre kamuoyundan sır gibi saklandı.
Bir batık ihtimaliyle harekete geçen Octopus Vakfı’na bağlı ekipler, bölgede 2025 yılında 2 hafta, 2026 yılında ise yaklaşık 1 ay süren kapsamlı kazı çalışmaları yürüterek binden fazla eseri güvenli bir şekilde sudan çıkarmayı başardı. Geminin kendi enkazı henüz tespit edilememiş olsa da seramik kapların içindeki yiyecek kalıntıları bile detaylı bilimsel analizlere tabi tutuluyor.
6 Bin Kişilik Roma Lejyonunun İhtiyaçlarını Taşıyordu
Sualtından çıkarılan buluntuların, İsviçre’de üretilen mutfak gereçlerini bir Roma kampına taşımak üzere yola çıkan devasa bir yük gemisine ait olduğu düşünülüyor. Sandıklardan birinin MS 17 yılına tarihlenmesi, kargonun erken Roma dönemine ait olduğunu kesinleştiriyor.
Kazılarda sadece mutfak eşyaları değil, lejyoner teçhizatına ait son derece dikkat çekici askeri buluntular da elde edildi. Çıkarılan iki gladyatör kılıcı, bir hançer, bir kemer tokası ve bir fibula, gemiye o dönem Roma lejyonerlerinin eşlik ettiğini gösteriyor. Eserlerin sayısı ve çeşitliliği göz önüne alındığında, kargonun yaklaşık 6.000 kişilik bir lejyonun ihtiyaçlarını karşılamak üzere hazırlandığı değerlendiriliyor.
Eserler Latenium'da Sergilenecek
Çapalar ve balıkçı ağları nedeniyle zarar görmemesi için sudan çıkarılan binin üzerindeki eser, karadaki restorasyon ekibi tarafından büyük bir titizlikle temizlenip inceleniyor. Pfyffer, kazının en kritik aşamalarından biri olan restorasyon süreci hakkında, "Bu aşama tamamlandığında restoratörler ile arkeologlar bir araya gelerek gözlemlerimizi değerlendirecek. Üretici mühürleri, yiyecek kalıntıları ya da tabakların arasına yerleştirilen saman gibi detaylar ancak bu süreçte net biçimde tespit edilebiliyor." bilgisini paylaştı.
Octopus Vakfı ekibi, bu tarihi keşfin tüm detaylarını kitlelerle buluşturmak amacıyla 2027 yılında yayımlanması planlanan bir kitap ve belgesel projesi üzerinde çalışıyor. Ayrıca gün yüzüne çıkarılan eserlerin, ilerleyen dönemde Latenium'da düzenlenecek kapsamlı bir sergiyle ziyaretçilere açılması planlanıyor.
