AK Parti, kamuoyunda "12’nci Yargı Paketi" olarak bilinen ve yargılama süreçlerini hızlandırmayı amaçlayan yeni kanun teklifini TBMM Başkanlığı’na sundu. Düzenlemeyle duruşma süreleri 3 ayla sınırlandırılırken, belirsiz alacak davaları tarihe karışıyor, miras davalarında ise aile yadigarı malların korunması için yeni kurallar getiriliyor.
AK Parti Grup Başkan Vekili Muhammet Emin Akbaşoğlu, kamuoyunda "12’nci Yargı Paketi" olarak bilinen "Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi"ni TBMM Başkanlığı’na sunduktan sonra önemli açıklamalarda bulundu.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan 4’üncü Yargı Reformu Strateji Belgesi doğrultusunda "Türkiye Yüzyılı, Adaletin Yüzyılı" hedefiyle hareket ettiklerini belirten Akbaşoğlu, teklifin yargı, akademi ve vatandaşlardan gelen taleplerle olgunlaştırıldığını vurguladı. Akbaşoğlu, "Bu kanun teklifi; yargılamaların makul sürede tamamlanmasını, adaletin hızlanmasını ve yargıya olan güveni artırmayı hedefliyor" dedi.
İşte 12’nci Yargı Paketi ile hayata geçirilmesi planlanan köklü değişiklikler:
1. Duruşma Sürelerine 3 Ay Sınırı ve E-Duruşma Kolaylığı
Yargılamaların uzamasını engellemek amacıyla duruşma süreleri 3 ay ile sınırlandırılıyor. Ayrıca e-duruşma imkanıyla, avukatlar SEGBİS sistemi üzerinden ön inceleme duruşmalarına sesli ve görüntülü olarak katılabilecek.
2. İdare Aleyhine Doğrudan İcra Takibi Dönemi Kapanıyor
Kamu kaynaklarının verimli kullanılması ve icra dairelerinin yükünün hafifletilmesi amacıyla yeni bir sisteme geçiliyor. Mahkemelerce idare aleyhine hükmedilen para, vekalet ücreti ve yargılama giderleri için doğrudan icra takibi yapılamayacak.
Vatandaşlar, icra takibi başlatmadan önce idareye yazılı başvuruda bulunarak hesap numarasını bildirecek. İdareye 1 aylık ödeme süresi tanınacak. Bu süre içinde ödeme yapılmazsa cebri icra yoluna gidilebilecek.
3. Miras Davalarında "Aile Yadigarı" Korunacak
Ortaklığın satış suretiyle giderilmesi (izale-i şüyu) davalarında yaşanan suiistimallerin önüne geçiliyor. Miras yoluyla intikal eden taşınmazların satışında, birinci açık artırma sadece malik olan mirasçılar arasında yapılacak. Böylece aile yadigarı malların, malın bedelinin yüzde yüzü üzerinden öncelikle aile içinde kalması sağlanacak.
4. "Belirsiz Alacak Davası" Kaldırılıyor
Uygulamada uzun süredir tartışmalara neden olan belirsiz alacak davası yürürlükten kaldırılıyor. Bunun yerine, kısmi dava açan vatandaşlara, iddianın genişletilmesi yasağına takılmaksızın ve ıslah hakkını kullanmaksızın tahkikatın sonuna kadar alacağın kalan kısmını talep etme hakkı tanınıyor. Zaman aşımı da davanın açıldığı ilk günden itibaren kesilmiş sayılacak.
5. Bölge İdare Mahkemelerine "Gerekçe Düzeltme" Yetkisi
İdari yargıda dosyaların usul hataları nedeniyle mahkemeler arasında gidip gelerek davaların uzaması engelleniyor. Bölge idare mahkemeleri, ilk derece mahkemesinin kararı hukuka uygunsa, sırf gerekçe hatasından dolayı kararı kaldırmak yerine gerekçeyi düzelterek uyuşmazlığı hızla sonlandırabilecek. Ayrıca, bölge idare mahkemelerinin ilk kez esastan verdiği kararlara karşı Danıştay’da temyiz yolu açılıyor.
6. İdari Yargıda Tek Hakim Sınırı Genişletildi
Mahkemelerin iş yükünü azaltmak amacıyla tek hakimle çözülebilecek davaların kapsamı genişletiliyor. 2026 yılı için konusu 486 bin lirayı geçmeyen iptal ve tam yargı davaları ile öğrenciler ve kamu görevlilerine ilişkin belirli uyuşmazlıklar artık tek hakim tarafından süratle karara bağlanacak.
7. Yargıtay’ın Bozma Yetkisine Usul Düzenlemesi
Yargılama süreçlerinin uzamasını engellemek amacıyla, ilk derece mahkemelerinin verdiği kararlar için sadece görevsizlik veya yetkisizlik gerekçesiyle Yargıtay tarafından bozma kararı verilemeyecek. İstinaf aşamasında denetlenen bu usuli hususların, temyiz aşamasında davanın esasına girilmesini geciktirmesinin önüne geçilecek.
8. Adli Tıp ve Bilirkişi Düzenlemesi
Hakim ve savcıların kendi hukuk bilgisiyle neticelendirebileceği davaları bilirkişiye gönderme uygulaması sona eriyor.
Adli Tıp Kurumu İhtisas Kurulu Başkan ve üyeliklerine atanmak için tıp/diş hekimliğinde uzmanlık veya doktora şartı getiriliyor; görev süreleri 4 yılla sınırlandırılıyor.
Vesayet altındaki kısıtlı vatandaşların taşınır/taşınmaz mallarının satışı, rekabet ortamının sağlanması amacıyla UYAP Entegre Elektronik Satış Portalı üzerinden yapılacak.
Noterlik evraklarının mahkemelerce istenmesi durumunda, noterler aslına uygun örneğini yerinde saklayarak aslını gönderebilecek. Onaylı örnek istendiğinde ise evrak elektronik ortamda güvenli imza ile saniyeler içinde ulaştırılacak. Bu işlemlerden hiçbir vergi, harç veya değerli kağıt ücreti alınmayacak.
