İran ile ABD arasında İsviçre'de gerçekleştirilen müzakerelerde, Orta Doğu'daki dengeleri değiştirecek kritik bir uzlaşıya varıldı. Varılan anlaşma doğrultusunda İran, Lübnan’daki ateşkesi izlemek üzere kurulacak yeni mekanizmada resmi olarak temsil edilecek. İsviçre görüşmelerine dayanan anlaşma metnine göre, kurulacak bu yeni izleme mekanizmasında İsrail yer almayacak.
Hürmüz Boğazı'nda Egemenlik ve Ambargonun Kaldırılması
Müzakerelerin bir diğer önemli ayağını ise Hürmüz Boğazı oluşturdu. Bölgedeki geçişleri güvenli hale getirmek amacıyla yeni bir mekanizma kurulması kararlaştırıldı. İran basını, bu kararı "İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenliğinin tescillenmesi" olarak yorumladı.
Anlaşma kapsamında, ABD'nin Hürmüz Boğazı çevresinde uyguladığı askeri ve ticari ambargonun kaldırılması ve boğazın yeniden uluslararası gemi trafiğine tamamen açılması öngörülüyor.
13. Madde Şartı: Süreç Buna Bağlı
İran Müzakere Heyeti’nin açıklamalarına göre, taraflar arasında imzalanan mutabakat zaptının "13. Maddesi" sürecin devamı için kilit rol oynuyor. Bu madde; Lübnan dahil tüm cephelerde saldırıların durdurulmasını, İran’a yönelik yaptırımların esnetilmesini ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılmasını içeriyor.
İran yönetimi, bu şartların yerine getirilmesi durumunda nükleer meseleler, yaptırımlar ve denetim alanlarında kurulacak üç ayrı çalışma grubunun görüşmelere başlayacağını, aksi takdirde müzakere masasında kalmayacağını duyurdu.
Katar ile Varlık Anlaşması ve Erakçi'nin Açıklamaları
Sürecin finansal boyutuyla ilgili olarak İran ile Katar arasında yeni bir mutabakat zaptı imzalandı. Bu anlaşmayla birlikte İran’ın uluslararası bankalarda bloke edilen dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması resmiyet kazandı.
Gelişmeleri değerlendiren İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD ile yürütülen diplomatik temasların ardından ülkesine yönelik petrol ihracatı kısıtlamalarının kaldırıldığını belirtti. Ablukanın sona erdiğini vurgulayan Erakçi, dondurulmuş varlıkların bir kısmının serbest bırakılarak transfer sürecinin başladığını teyit etti.
