Veri Merkezlerinin Enerji İştahı Sanayi Üretimini Tehdit Ediyor
Yapay zeka teknolojilerinin küresel ölçekte hızla yayılması, dijital altyapının arkasındaki devasa veri merkezlerinin enerji tüketimini rekor seviyelere çıkardı. ABD'de New Jersey'den Kuzey Illinois'e kadar uzanan ve 13 eyaleti kapsayan en büyük elektrik şebekesi operatörü PJM Interconnection bölgesinde, elektrik maliyetleri sanayi kuruluşları için taşınamaz bir yük haline geldi. Tek bir veri merkezinin orta büyüklükte bir kasaba kadar elektrik tükettiği belirtilirken, bu durum bölgesel şebekeler üzerindeki baskıyı artırarak elektrik arzının talebe yetişememesine yol açıyor. Enerji hatlarındaki bu yoğunluk, konutlardan ziyade üretim yapmak için yüksek miktarda elektriğe ihtiyaç duyan fabrikaların faturalarına doğrudan yansıyor.
Kapasite Bedellerinde Yüzde 1000'lik Rekor Artış
Şebeke operatörlerinin zirve dönemlerde sisteme yeterli elektrik sağlanabilmesini garanti altına almak amacıyla tahsil ettiği "kapasite bedeli", veri merkezlerinin bölgeye konumlanmasıyla birlikte adeta kontrolden çıktı. PJM bölgesinde 2024 yılında megavat-gün başına 28.92 dolar olan kapasite fiyatı, rekor bir artışla 329.17 dolara fırlayarak yüzde 1038 oranında yükseldi. Amerika’nın köklü sanayi kuruluşlarından olan 141 yıllık Belden Brick Company, daha önce aylık 1.600 dolar olan kapasite hizmet bedelinin 12.000 dolara ulaştığını bildirdi. Enerji Bakanlığı verileriyle yapılan hesaplamalara göre, sanayi eyaletlerinden Pennsylvania'da endüstriyel elektrik fiyatları yüzde 31, Ohio'da ise yüzde 26 oranında artış göstererek yüzde 7 olan ABD genel ortalamasını geride bıraktı.
Fabrikalar Maliyetleri Kısmak İçin Gece Vardiyasına Geçiyor
Çok düşük kâr marjlarıyla çalışan ve yüksek enerji tüketen sanayi tesisleri, bu ekstrem maliyet artışlarına karşı yaratıcı çözümler aramaya başladı. Plastik ürünler imal eden Plaskolite firması, yıllık kapasite faturasının 200 bin dolardan 1.2 milyon dolara fırlaması üzerine, ana şebekeden ayrılıp doğrudan doğal gaz hattı üzerinden kendi elektriğini üretmeyi planlıyor. Elektronik malzemeler üreten Tosoh SMD şirketi ise elektriğin daha ucuz olduğu ancak işçi bulmanın zor olduğu "gece yarısı" vardiyalarında üretimi yoğunlaştırma kararı aldı. Birçok üretici ise artan giderleri karşılayabilmek adına ürün fiyatlarına zam yapmak zorunda kalırken, bu durumun küresel pazardaki rekabet güçlerini zedelediğini ifade ediyor.
Yeni Düzenlemeler Teknoloji Devleri Yerine Sanayiciyi Vuruyor
Eyalet yönetimleri ve Federal Enerji Düzenleme Komisyonu (FERC), artan enerji fiyatlarından ev tüketicilerini ve küçük esnafı korumak adına yeni regülasyonlar hazırlıyor. Ancak mevcut sistemde fabrikalar ile teknoloji devlerinin veri merkezleri aynı elektrik tarifesi sınıfında yer aldığı için, veri merkezlerini dizginlemek amacıyla getirilen kurallar sanayi tesislerini de olumsuz etkiliyor. Sanayi Enerji Tüketicileri Birliği yetkilileri, fabrikaların veri merkezleriyle bir tutulmaması gerektiğini ve acilen muafiyet tanınması gerektiğini savunuyor. Sektör temsilcileri, enerji fiyatlarındaki bu belirsizliğin ve yüksek maliyetlerin yerli üretimi canlandırma politikalarına büyük bir darbe vurabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.
