Gündelik hayatın koşturmacası, iş stresi veya düzensiz beslenme... Hepimiz zaman zaman mide ve bağırsak şikayetleri yaşayabiliyoruz. Ancak haftalarca, hatta aylarca geçmeyen karın ağrıları, ishal ve ani kilo kayıpları sıradan bir sindirim probleminden çok daha fazlasını işaret ediyor olabilir.
Gastroenteroloji Uzmanları, özellikle genç yaşlarda sıkça görülmeye başlayan İnflamatuvar Bağırsak Hastalıkları (İBH) hakkında hayati uyarılarda bulunuyor. Erken tanının bağırsakta kalıcı hasarları önlemede kritik bir rol oynadığını belirten uzmanlar, bu sinsi hastalıklarla ilgili bilinmesi gerekenleri paylaştı.
İnflamatuvar Bağırsak Hastalığı (İBH) Nedir?
İBH, bağışıklık sisteminin kendi sindirim sistemine karşı geliştirdiği anormal bir yanıt sonucu ortaya çıkan kronik (müzmin) hastalıklardır. Bu hastalıklar temel olarak iki farklı türde karşımıza çıkar:
Crohn Hastalığı: Ağızdan anüse kadar sindirim sisteminin herhangi bir bölümünü tutabilir ve bağırsak duvarının tüm katmanlarını derinlemesine etkileyebilir.
Ülseratif Kolit: Genellikle sadece kalın bağırsak ve rektumda görülür. Bağırsak yüzeyinde yüzeysel iltihaplanmalara ve yaralara yol açar.
Her iki hastalık da kronik bir seyir izler. Yani tamamen ortadan kalkmazlar; dönem dönem şiddetlenen "ataklar" ve dönem dönem sakinleşen "iyileşme" süreçleriyle ilerlerler. Şikayetlerin geçici olarak azalması, hastalığın tamamen bittiği anlamına gelmez.
Bu Belirtilere Dikkat!
Eğer aşağıdaki belirtilerden bir veya birkaçını uzun süredir yaşıyorsanız, bir gastroenteroloji uzmanına görünme vaktiniz gelmiş demektir:
Uzun süren ve geçmeyen ishal
Sürekli veya tekrarlayan karın ağrısı
Dışkıda kan görülmesi
İstem dışı, hızlı kilo kaybı
Aşırı halsizlik ve iştahsızlık
Sadece Sindirim Sistemini Etkilemiyor!
Hastalık bağışıklık sistemiyle ilişkili olduğu için bazen sadece bağırsaklarla sınırlı kalmayabilir. Bazı hastalarda eklem ağrıları, ağızda tekrarlayan yaralar (aftlar) ve cilt problemleri de İBH'nin habercisi olabilir.
İBH Neden Artıyor ve Kimler Risk Altında?
Son yıllarda modern yaşamın getirdiği bazı alışkanlıklar bu hastalığın görülme sıklığını ciddi oranda artırdı. Uzmanlar, artışın arkasındaki temel nedenleri ve risk faktörlerini şöyle sıralıyor:
Yoğun şehir hayatı ve kronik stres, bağışıklık sistemini doğrudan olumsuz etkiliyor.
İşlenmiş gıdalar ve fast-food ağırlıklı beslenme alışkanlığı bağırsak florasını bozuyor.
Aile öyküsünde (anne, baba veya kardeşlerde) İBH olan bireylerde bu hastalığın gelişme riski çok daha yüksek olabiliyor.
İBH, sanılanın aksine özellikle genç erişkinlerde her geçen gün daha sık tespit ediliyor.
Geciken Tanı Cerrahi Müdahaleye Yol Açabilir!
Aylarca devam eden bağırsak şikayetlerini "dokunmuştur" diyerek normal kabul etmek en büyük hatalardan biridir. Erken dönemde yapılan kolonoskopi ve gerekli laboratuvar tetkikleri sayesinde hastalık henüz yolun başındayken kontrol altına alınabiliyor.
Tanıda geç kalındığında bağırsakta kalıcı hasarlar, geri dönüşü olmayan daralmalar meydana gelebiliyor. Bu durum ilerleyen süreçte hastanın ameliyat (cerrahi gereksinim) masasına yatmasına neden olabiliyor.
Tedavi Süreci Nasıl İlerliyor?
İnflamatuvar bağırsak hastalıklarında tedavi, hastalığın hangi evrede olduğuna ve şiddetine göre kişiye özel olarak planlanır.
İlk hedef, bağırsaktaki iltihabı baskılamak ve kontrol altına almaktır. Standart ilaçların yetersiz kaldığı durumlarda gelişmiş biyolojik tedavilerden yararlanılır.
Tedavinin başarısı sadece ilaçlara bağlı değildir. Kişiye özel beslenme düzeninin oluşturulması, sigaranın kesinlikle bırakılması ve doktor takibinin aksatılmaması tedavinin en önemli yapı taşlarıdır.
Bağırsaklarınız sağlığınızın ikinci beynidir. Vücudunuzun verdiği sinyalleri ertelemeyin, erken teşhisle yaşam kalitenizi koruyun.
