Prof. Dr. Nevzat Tarhan, okul şiddetinin %70-80 oranında önceden fark edilebileceğini belirtti. Tarhan, "Saldırganların çoğunda sosyal geri çekilme, tehdit dili ve planlama davranışı vardır. Şiddet bir patlama değil, gelişen bir süreçtir" diyerek erken teşhisin önemine dikkat çekti. ABD'deki sosyal-duygusal beceri (SEL) eğitimlerinin olayları %22 oranında azalttığını hatırlatan Tarhan, Türkiye'de de empati ve dürtü kontrolü eğitimlerinin hayati olduğunu söyledi.
Pimi Çeken Duygu: 'Sosyal Dışlanma'
Çocuk ve Ergen Psikiyatristi Prof. Dr. Gökşin Karaman, en büyük riskin dışlanmak olduğunu vurguladı. Karaman, "Psikopatoloji olabilir ama pimi çeken dışarıda bırakılmaktır. Çocuğun sessiz olması sorun olmadığı anlamına gelmez, ilişki kuramadığı anlamına gelir" dedi. Olayların peş peşe yaşanmasını ise kopyalama olarak nitelendiren Karaman, medyanın olayları aksiyon filmi gibi anlatmasının özendirici etkisi olduğu konusunda uyardı.
Şiddetin 3 Kritik Uyarı İşareti
Dr. Öğr. Üyesi Yakup Erdoğan, ailelerin ve öğretmenlerin dikkat etmesi gereken davranışsal değişimleri şöyle sıraladı:
Ani ve Aşırı Tepkiler: Küçük olaylara karşı kontrol edilemeyen öfke patlamaları.
Sosyal İzolasyon: Aileden ve eski arkadaş grubundan uzaklaşıp, agresif gruplara dahil olma.
Şiddet İçerikli Materyallere İlgi: Silahlara, şiddet oyunlarına ve haberlerine karşı aşırı merak ve duyarsızlaşma.
"Şiddet Estetik Bir Kılıfa Sokuluyor"
Klinik Psikolog Aybeniz Yıldırım, dijital kültürün şiddeti popülerlik aracı veya estetik bir kılıf haline getirdiğine dikkat çekti. "Mesele sadece kapıda dedektör olması değil, şiddetin altındaki psikolojik nedenlere inmek" diyen Yıldırım, akran zorbalığına sıfır tolerans gösterilmesi gerektiğini vurguladı.
Çözüm: Aile-Okul-Sosyolog İş Birliği
Sosyolog Dr. Berat Dağ ise 15-17 yaş grubundaki suç oranlarına dikkat çekerek okullarda sadece psikologların değil uzman sosyologların da görev alması gerektiğini savundu. Dağ, toplumsal kutuplaşma ve öfke dilinin gençleri uzlaşmaz taraflar haline getirerek şiddeti beslediğini ifade etti.
