İzmir’in Bergama ilçesinde uzun yıllar boyunca antik dönemin en önemli buluşlarından biri olan parşömen kağıdını, kimyasal süreçlerden uzak, tamamen geleneksel yöntemlerle üreten İsmail Araç, Türkiye’nin kültürel hafızası için büyük bir değerdi. 1953 yılında adım attığı dericilik mesleğinde, zamanla parşömen yapımının inceliklerini tek başına sahiplenen Araç, bu kadim zanaatın dünyadaki sayılı temsilcilerinden biri olarak tanınıyordu.
Geleneksel Yöntemlere Sadık Bir Ömür
Araç’ın üretim süreci, günümüz endüstriyel tekniklerinden tamamen ayrışıyordu. Oğlak ve keçi derilerini, tarihsel süreçte Bergama Krallığı döneminde kullanılan “kavlato” adı verilen özel bıçaklarla sabırla işleyen usta, hiçbir yapay malzeme kullanmadan saf el emeği ile parşömen elde ediyordu. Bu kararlı tutumu, onu sadece bir zanaatkar değil, aynı zamanda kültürel bir miras taşıyıcısı konumuna yükseltti. 2017 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından “Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı” unvanına layık görülen usta, 2021 yılında ise UNESCO’nun “Yaşayan İnsan Hazinesi” listesine dahil edilerek başarısını uluslararası boyuta taşımıştı.
Mirası Gelecek Nesillere Kalacak
“Ben ölürsem bu sanat biter” ifadesiyle mesleğine duyduğu derin bağlılığı sıkça dile getiren İsmail Usta, Bergama’nın yerel kimliği ile özdeşleşmiş bir isimdi. Vefatı, bölgedeki zanaatkarlık geleneği açısından derin bir boşluk yaratırken, kendisinin yıllar süren çabası Türkiye'nin kültürel değerlerinin korunması konusunda önemli bir örnek teşkil etmeye devam ediyor. Bergama’da düzenlenen cenaze töreniyle sevenleri tarafından uğurlanan Araç, arkasında kadim parşömen sanatına dair derin izler bıraktı.
