Türk tiyatrosunun ve edebiyatının büyük çınarı Haldun Taner, vefatının 40. yılında unutulmadı. Epik tiyatronun öncüsü ve Devekuşu Kabare'nin kurucusu olan usta yazar, kalemiyle toplumsal hafızamıza yön vermeye devam ediyor. Eserleri ve yetiştirdiği öğrencilerle sahnelerin unutulmaz ismi Haldun Taner, kimdir? Eserleri nelerdir? İşte cevaplar...
HALDUN TANER KİMDİR?
16 Mayıs 1915'te İstanbul Çemberlitaş'ta dünyaya gelen Haldun Taner, küçük yaşta babasını kaybetmesinin ardından büyükbabasının konağında zengin bir kültürel atmosferde yetişti. Galatasaray Sultanisi'nin ardından Almanya'da ekonomi ve politika eğitimi alan usta yazar, tüberküloz rahatsızlığı nedeniyle eğitimini yarıda bırakarak Türkiye'ye dönmek zorunda kaldı. Tedavi sürecinin ardından edebiyat dünyasına skeçlerle adım atan Taner, ilk öyküsü "Töhmet"i 1946 yılında yayımlayarak Türk edebiyatına uzun yıllar hizmet edecek bir kalem olduğunu kanıtladı.
DÜNYA ÇAPINDA BİR ÖYKÜCÜ
Haldun Taner, sadece bir tiyatro yazarı değil aynı zamanda uluslararası çapta tanınan bir öykü ustasıydı. 1953 yılında New York Herald Tribune Gazetesi'nin düzenlediği uluslararası yarışmada "Şişhane'ye Yağmur Yağıyordu" öyküsüyle birincilik kazanan Taner, Türk öykücülüğünü dünya sahnesine taşıdı. 1955 yılında ise ilk kez verilmeye başlanan Sait Faik Hikaye Armağanı’nı On İkiye Bir Var adlı eseriyle alan ilk yazar olarak tarihe geçti. Yazın hayatında insan psikolojisinden toplumsal tutarsızlıklara kadar geniş bir yelpazeyi mizahi ve alaycı bir üslupla işledi.
TÜRK TİYATROSUNDA BİR DEVRİM
Haldun Taner’i ölümsüz kılan en önemli başarılarından biri, Türk tiyatrosuna epik ve kabare türlerini kazandırmasıdır. 1967 yılında Zeki Alasya, Metin Akpınar ve Ahmet Gülhan ile birlikte kurduğu Devekuşu Kabare Tiyatrosu, toplumsal ve politik taşlamanın en seçkin örneklerini sunarak geniş kitlelere ulaştı. Oyunlarında meddah geleneği ve tuluat tiyatrosunun özelliklerini modern tekniklerle harmanlayan sanatçı, seyirciyi sadece güldürmekle kalmayıp düşündürmeyi de başardı.
KEŞANLI ALİ DESTANI
Yazarın kaleminden çıkan ve Türk tiyatrosunda epik türün ilk örneği kabul edilen Keşanlı Ali Destanı, sadece Türkiye'de değil; Almanya, İngiltere ve Yugoslavya gibi birçok ülkede sahnelenerek evrensel bir başarı kazandı. Atıf Yılmaz tarafından sinemaya da uyarlanan bu eser, Cumhuriyet'in ilk yıllarından Demokrat Parti dönemine kadar olan süreci eleştirel bir dille yansıttı. 7 Mayıs 1986'da aramızdan ayrılan Taner’in ismi, bugün İstanbul Şehir Tiyatroları’nın Kadıköy sahnesinde ve düzenlenen prestijli öykü ödülleriyle yaşatılmaya devam ediyor.
