Küresel teknoloji pazarında kartlar yeniden dağıtılıyor. Dünya liderleri, yapay zekada Amerikan teknolojisine olan bağımlılığın "ekonomik bir silaha" dönüşmesinden endişeli. G7 Zirvesi’nde sahne alan Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Hindistan Başbakanı Narendra Modi, Washington yönetiminin küresel yapay zeka modellerine erişimi tek taraflı olarak kesme gücüne sert tepki gösterdi.
Macron’dan Yapay Zeka Devlerine Uyarı: "Güven Biterse Satışlar Durur"
Zirve kapsamındaki kritik öğle yemeğinde; Anthropic CEO'su Dario Amodei, OpenAI CEO'su Sam Altman ve ABD Başkanı Donald Trump’ın da yer aldığı üst düzey masaya seslenen Emmanuel Macron, dijital bağımlılığın yaratacağı riskleri açıkça masaya koydu.
Macron, ABD’nin ani kararlarla erişim engeli getirmesinin sadece Avrupa ekonomisine darbe vurmakla kalmayacağını, bu adımların uzun vadede Amerikan yapay zeka şirketlerinin küresel pazar payını ve güvenilirliğini de yok edeceğini vurguladı.
Anthropic Modellerine "İhracat" Engeli
Liderlerin ses yükseltmesindeki ana neden, Trump yönetiminin ulusal güvenlik gerekçesiyle Anthropic firmasına ait en yeni "Mythos 5" ve "Fable 5" modellerine getirdiği ihracat yasağı.
Amazon’un, sistemdeki bazı güvenlik açıklarının suistimal edilebileceğine dair Beyaz Saray’a sunduğu raporun ardından alınan bu karar, siber güvenlik dünyasında tartışma yarattı. Uzmanlar, yasaklanan yeteneklerin halihazırda OpenAI gibi serbestçe erişilebilen diğer modellerde de olduğunu belirtiyor. Buna rağmen Anthropic modellerine uygulanan ambargo kararı esnetilmedi.
Yaşanan bu son kriz, Amerikan altyapısını kullanan uluslararası şirketlerin ve hükümetlerin, hiçbir açıklama yapılmaksızın bir gecede tüm operasyonlarının durabileceği gerçeğini ortaya çıkardı.
"Büyük Teknoloji Şirketlerine Bağımlılık Tehlikeli"
Financial Times’ın aktardığı bilgilere göre Hindistan Başbakanı Narendra Modi de engelleme kararına tepki gösteren isimler arasında. Modi, demokratik ülkelerin kritik altyapılarını koruyabilmesi için lider yapay zeka modellerine kesintisiz erişim sağlamasının hayati olduğunu ifade etti.
Kanadalı yapay zeka girişimi Cohere’in Kurucu Ortağı ve CEO’su Aidan Gomez de süreci şu sözlerle eleştirdi:
Anthropic modellerine getirilen kısıtlama, sektörün en büyük korkusunu haklı çıkardı. Ulusların ve küresel şirketlerin yalnızca birkaç büyük teknoloji tekeline bağımlı kalması stratejik bir güvenlik açığıdır. Dijital egemenlik, artık bir pazar rekabeti değil; geleceğin ekonomik ve ulusal egemenliğini kimin kontrol edeceği mücadelesidir.
"Güvenilir Ortaklar" Planı
G7 liderleri, ABD’nin tek taraflı yaptırım gücünü kırmak ve küresel ticaret ağını korumak için yeni bir formül üzerinde çalışıyor. Masadaki senaryo: "Güvenilir Ortaklar" (Trusted Partners) ağı.
Bu plan doğrultusunda, ileri düzey yapay zeka modellerinin ABD dışındaki ülkelere transferi, Washington’ın engeline takılmadan bu ağ üzerinden yapılacak. Sisteme dahil olmanın temel şartı ise modellerin Çin gibi küresel rakiplere karşı savunma amacıyla kullanılması olacak.
Ancak bu formülün, Paris ya da Bangalore'da bir gecede sistemi kapatılan ve operasyonu çöken bir teknoloji start-up’ına nasıl acil çözüm üreteceği henüz netleşmiş değil.
