Sivil toplum kuruluşu İnsani Hukuki Yardım (SJH) tarafından yayımlanan son rapora göre, uygulama kapsamında cezaevlerinde en az 537 kişinin yaşamını yitirdiği bildirildi.
Çete şiddetiyle mücadele gerekçesiyle başlatılan operasyonların ardından ülkede yaşanan tablo, uluslararası kamuoyunda “insani kriz” tartışmalarını da beraberinde getirdi.
92 Binden Fazla Kişi Gözaltına Alındı
Olağanüstü halin yürürlüğe girmesinden bu yana El Salvador’da 92 binden fazla kişinin gözaltına alındığı belirtildi. Rapora göre tutuklananların büyük bölümünün haklarında kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunmadığı ifade ediliyor. Bu durum, ülkedeki yargı süreçlerine ilişkin eleştirileri artırmış durumda.
Cezaevlerinde En Az 537 Ölüm: “Gerçek Sayı Daha Yüksek Olabilir”
SJH tarafından yayımlanan açıklamada, olağanüstü halin yürürlükte olduğu 52 aylık süreçte en az 537 kişinin devlet gözetimi altında yargılanmadan hayatını kaybettiği bildirildi. Kuruluş, elde edilen verilerin sınırlı olduğunu vurgulayarak gerçek ölüm sayısının 1000’in üzerinde olabileceği uyarısında bulundu. Rapora göre yaşamını yitirenlerin yüzde 94’ü herhangi bir çete üyesi profiline uymuyor.
Cezaevlerinde Ölüm Nedenleri: Şiddet ve Sağlık Sorunları
SJH’nin daha önce yayımladığı raporda, cezaevlerinde yaşanan ölümlerin nedenlerine de yer verildi.
Buna göre:
Ölümlerin yaklaşık yüzde 32’si fiziksel şiddet sonucu meydana geliyor
Benzer orandaki vakalar ise sağlık hizmetlerine erişim eksikliğinden kaynaklanıyor
Kuruluş, cezaevlerinde yaşanan ölümlerin büyük bölümünün cezasızlık ortamında gerçekleştiğini vurguladı.
Hak İhlali İddiaları Artıyor
İnsan hakları örgütleri, olağanüstü hal kapsamında bugüne kadar binlerce hak ihlali şikâyeti aldıklarını açıkladı. Kayıtlara geçen ihlallerin büyük bölümünü keyfi gözaltı uygulamaları oluşturuyor. STK’lar, ülkede yargı süreçlerinin yeterince şeffaf yürütülmediğini savunuyor.
Olağanüstü hal uygulamasına ilişkin en kritik tartışma başlıklarından biri de suç oranları oldu. El Salvador hükümeti, Cumhurbaşkanı Nayib Bukele’nin yürüttüğü sert güvenlik politikaları sayesinde ülkede suç oranlarının önemli ölçüde düştüğünü savunuyor. Yönetim, olağanüstü halin çete faaliyetlerini bastırdığını ve ülkeyi daha güvenli hale getirdiğini belirtiyor.
Ancak bu düşüşe ilişkin detaylı bağımsız ve ortak doğrulanmış istatistikler metinde yer almıyor. İnsan hakları örgütleri ise güvenlik artışının ağır hak ihlalleri pahasına gerçekleştiğini ifade ediyor.
Bukele Yönetimi Politikayı Savunuyor
El Salvador Cumhurbaşkanı Nayib Bukele, çetelere karşı yürütülen sert güvenlik politikalarını savunmaya devam ediyor. Hükümet, olağanüstü hal uygulamasının ülkedeki suç oranlarını önemli ölçüde düşürdüğünü belirtirken, insan hakları kuruluşları ise uygulamanın ağır hak ihlallerine yol açtığını ifade ediyor. Ülkede güvenlik politikaları ile insan hakları arasındaki tartışma giderek daha da derinleşiyor.
