Ankara'daki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleştirilen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, ABD Başkanı Donald Trump'ın çarpıcı açıklamalarına sahne oldu. Zirve mesaisi kapsamında NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile basın mensuplarının karşısına geçen Trump, müttefik ülkelere yönelik eleştirilerini sıralarken, küresel güvenlik krizlerine ve Türkiye ile olan ikili ilişkilere dair dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.
İspanya'ya Yönelik Sert Eleştiriler ve Ticaret Çıkışı
NATO içindeki müttefiklerin savunma harcamaları ve kriz anlarındaki tutumlarından duyduğu rahatsızlığı açıkça dile getiren Donald Trump, eleştirilerinin odağına İspanya'yı yerleştirdi. İspanya'yı ittifak içinde "berbat bir ortak" şeklinde nitelendiren ABD Başkanı, bu ülkeyle olan ticari ilişkilerin kesilmesi yönünde radikal bir çağrıda bulundu. Müttefiklerin yardım taleplerine gerektiğinde karşılık vermediğini öne süren Trump, ABD'nin Avrupa'nın güvenliği için bir trilyon dolardan fazla harcama yaptığını ancak kriz anlarında müttefiklerini yanında göremediğini ifade etti.
İran ile Tırmanan Gerilim ve Süleymani Vurgusu
Açıklamalarında Orta Doğu'daki çatışma dinamiklerine geniş yer ayıran Trump, İran'a yönelik çok sert askeri karşılıklar verdiklerini belirtti. İran'ın bölgedeki saldırılarına misliyle yanıt verdiklerini aktaran Trump, Tahran yönetiminin nükleer silah elde etmesine kesinlikle müsaade etmeyeceklerinin altını çizdi. Geçmişte ABD operasyonuyla öldürülen İranlı general Kasım Süleymani'ye de atıfta bulunan Başkan Trump, Süleymani'yi "kötü ancak şeytani bir deha" olarak tanımladı. Trump, Süleymani'nin hayatta olmaması sayesinde İran'ın gücünün kırıldığını belirtirken, Tahran yönetiminin kendisini de suikast listelerine aldığını iddia etti.
Grönland Meselesi ve NATO'nun Tutumu
ABD'nin uluslararası arenadaki hamleleri bağlamında Grönland stratejisine de değinen Trump, Avrupa ülkelerinin bu konuda da ABD'ye destek vermediğini savundu. İttifak üyelerini test etmek amacıyla yardım istediklerini ancak olumsuz yanıt aldıklarını belirten Trump, Amerika Birleşik Devletleri'nin NATO'nun yükünü büyük ölçüde tek başına omuzladığını bir kez daha vurguladı. Mevcut sistemin haksızlık olduğunu dile getirmesine rağmen Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin sergilediği liderlik performansını överek, Rutte'nin ittifak için çok büyük bir şans ve değer olduğunu sözlerine ekledi.
Türkiye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'a Övgü
Trump'ın gündeminde ev sahibi Türkiye ile olan stratejik ilişkiler de yer tuttu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın uluslararası krizlerdeki arabuluculuk rolünü ve rasyonel yaklaşımını takdir eden Trump, Erdoğan ile güçlü bir diyalogları olduğunu ifade etti. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Türkiye aleyhindeki söylemlerine de üstü kapalı şekilde değinen Başkan Trump, Türkiye'nin bölgedeki caydırıcılığına ve son derece güçlü bir orduya sahip olduğuna dikkat çekti. Trump ayrıca, Ankara'nın F-35 savaş uçakları projesine olan ilgisine vurgu yaparak ikili askeri iş birliği potansiyeline işaret etti.
