Çin merkezli sosyal medya platformu TikTok, ABD'de uzun süredir devam eden 'ulusal güvenlik' tartışmalarının ardından, ülkedeki operasyonlarını Amerikalı yatırımcıların kontrolünde faaliyet gösterecek yeni bir girişime devretmek üzere anlaşmaya vardı.
ABD basınında yer alan haberlere göre, TikTok'un Üst Yöneticisi (CEO) Shou Zi Chew, şirket çalışanlarına gönderdiği bir notla söz konusu anlaşmayı resmen duyurdu. Notta, ByteDance bünyesindeki TikTok'un ABD operasyonlarının, Amerikalı yatırımcıların çoğunluk hisselerine sahip olacağı yeni bir yapı altında faaliyet göstereceği belirtildi.
Oracle, Silver Lake ve MGX ile bağlayıcı anlaşma
Chew'ün paylaştığı bilgilere göre ByteDance ve TikTok, ABD merkezli teknoloji şirketi Oracle, yatırım şirketi Silver Lake ve Abu Dabi merkezli MGX ile bağlayıcı anlaşmalar imzaladı. Anlaşma kapsamında kurulacak yeni şirketin yüzde 45'inin bu üç yatırımcıya ait olacağı kaydedildi.
Notta, söz konusu devir sürecinin 22 Ocak 2026 tarihinde tamamlanmasının planlandığı ifade edildi. Yeni yapının, TikTok'un ABD'deki tüm ticari faaliyetlerini, veri güvenliği ve teknik altyapı süreçlerini kapsayacağı belirtildi.
Veri güvenliği ve algoritma denetimi ABD'de olacak
Beyaz Saray tarafından daha önce paylaşılan satış planına göre, kurulacak ortak girişimde kontrolün büyük ölçüde Amerikalı yatırımcılarda olması öngörülüyor. ByteDance ve bağlı şirketlerin yeni yapıdaki payının yüzde 20'nin altında kalması planlanıyor.
Ayrıca TikTok'un en çok tartışılan başlıkları arasında yer alan algoritmalar, veri depolama sistemleri ve yazılım güncellemelerinin denetiminin ABD'de kurulacak yeni şirketin kontrolünde olacağı vurgulanıyor. Bu düzenlemenin, ABD'li yetkililerin uzun süredir dile getirdiği ulusal güvenlik kaygılarını gidermeyi amaçladığı belirtiliyor.
TikTok tartışması nasıl başladı?
ABD Temsilciler Meclisi, 13 Mart 2024'te yaptığı oylamada, 'Amerikalıları Yabancı Düşmanlarca Kontrol Edilen Uygulamalardan Koruma Yasası' başlıklı tasarıyı büyük çoğunlukla kabul etmişti. Tasarı, ABD Senatosu'ndan da geçtikten sonra 24 Nisan 2024'te dönemin ABD Başkanı Joe Biden'ın imzasıyla yürürlüğe girmişti.
Yasa kapsamında, TikTok'un ana ortağı ByteDance'in şirket varlıklarının en az yüzde 80'ini ABD'li ortaklara devretmemesi halinde, uygulamanın ABD genelinde yasaklanmasının önü açılmıştı.
ABD Kongresi'nin, ByteDance'in 19 Ocak 2025'e kadar hisselerini devretmemesi durumunda TikTok'un yasaklanmasına yönelik kararı, ABD Yüksek Mahkemesi tarafından da onanmıştı.
Ancak 20 Ocak'ta göreve başlayan ABD Başkanı Donald Trump, söz konusu son tarihi başkanlık kararnameleriyle dört kez erteledi. Son uzatma kararının ise 16 Eylül tarihinde alındığı belirtildi.
ABD Başkanı Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, 19 Eylül'de gerçekleştirdikleri telefon görüşmesinde TikTok'un ABD'deki geleceğini de ele almıştı. Görüşmeden kısa süre sonra Trump, 25 Eylül'de TikTok'un ABD'deki operasyonlarının Amerikalı yatırımcılara satılmasının önünü açan kararnameyi imzalamıştı.
Beyaz Saray'ın yayımladığı kararnameye göre, kurulacak ortak girişimde çoğunluk kontrolü Amerikalı yatırımcılarda olacak, ByteDance'in etkisi ise sınırlı tutulacak.
