İspanya'da hükümet, halk sağlığını korumak ve yeni tüketim alışkanlıklarına önlem almak amacıyla tütün ürünlerine yönelik kapsamlı bir yasa tasarısını onaylayarak parlamentoya gönderdi. Salı günü Bakanlar Kurulu tarafından kabul edilen metin, 2005 yılından bu yana yürürlükte olan mevcut tütün mevzuatını güncelliyor. Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 2024-2027 Tütün Kullanımının Önlenmesi ve Kontrolüne İlişkin Bütüncül Plan çerçevesinde hayata geçirilen bu adım, son on yılın en köklü sağlık reformlarından biri olarak değerlendiriliyor. Düzenlemenin temel amacı, çocukları ve gençleri korumak, yasal boşlukları kapatmak ve yeni nesil tütün ürünlerini kontrol altına almak olarak belirlendi.
Dumansız hava sahası genişliyor: Teras ve plajlarda yasak
Yeni düzenlemenin en dikkat çekici maddelerinden biri, dumansız hava sahası kapsamının ciddi şekilde genişletilmesi oldu. Tasarı parlamentodan geçtiği takdirde restoran, kafe ve barların açık teraslarında, yüzme havuzlarında, spor tesislerinde, milli parklarda ve plajlarda sigara yasağı uygulanacak. Ayrıca hastaneler, eğitim kurumları, müzeler, üniversiteler ve çocuk parkları gibi alanların girişlerinde 15 metrelik özel koruma bölgeleri oluşturulacak. İspanya Sağlık Bakanı Mónica García, her yıl yaklaşık 50 bin kişinin tütün kullanımına bağlı nedenlerle hayatını kaybettiğini hatırlatarak, vatandaşların teraslarda otururken pasif içiciliğe maruz kalmamaları gerektiğini vurguladı.
Elektronik sigaralar geleneksel tütünle eşitleniyor
Gelişen teknolojiyle birlikte piyasaya sürülen yeni nesil ürünler de yasanın hedefleri arasında yer alıyor. Hükümet, elektronik sigara ve benzeri cihazları geleneksel tütün ürünleriyle aynı yasal çerçeveye alıyor. Bu bağlamda, nikotin içersin veya içermesin nargileler ve bitkisel içim ürünleri de standart yasaklara tabi olacak. Bu ürünlerin satışı, yalnızca bakanlık tarafından belirlenecek özel şartları taşıyan işletmelerle sınırlandırılacak. Tüketimi özendirmemek adına söz konusu mağazaların dışarıdan görülebilecek her türlü reklam veya afiş asması engellenecek.
Reşit olmayanlar için ilk kez açık yasak
Bugüne kadar yalnızca satış ve temin süreçlerinde kısıtlamalar bulunurken, yeni tütün yasası ile 18 yaş altındaki gençlerin bu ürünleri bizzat tüketmesi resmen yasaklanıyor. Resmi verilere göre gençler arasında her gün sigara içme oranı düşüş gösterse de, son bir ay içinde tütün tüketim yaygınlığının yüzde 15,5 gibi yüksek bir seviyede seyretmesi, hükümeti doğrudan tüketimi hedef alan korumacı bir adım atmaya yöneltti.
Kısıtlamalara uymayanlara ağır yaptırımlar yolda
Hazırlanan tasarı, kuralları ihlal edenlere yönelik yaptırımları da güncelliyor. Reklam ve sponsorluk yasaklarına uymayan kişi ve kurumlara, ihlalin ciddiyetine göre 200 euro ile 600 bin euro arasında değişen para cezaları kesilebilecek. Medya organlarında, görsel-işitsel içeriklerde veya dijital platformlarda tütün ürünlerinin ya da marka logolarının sergilenmesi tamamen yasaklanıyor. Tüketim yasağını ihlal eden 18 yaş altı bireylere verilecek cezalar ise kamu yararına çalışma zorunluluğu ile değiştirilebilecek. Yasa tasarısının Cortes Generales'teki parlamento görüşmelerinin ardından nihai halini alarak Resmi Devlet Gazetesi'nde yayımlanması ve yayımlandıktan 20 gün sonra yürürlüğe girmesi bekleniyor. İşletmelere ise uyarı levhalarını güncellemeleri için iki aylık bir geçiş süresi tanınacak.
