İngiliz The Guardian gazetesi, Türkiye otomotiv pazarında son yıllarda yaşanan elektrikli araç (BEV) dönüşümünü mercek altına aldı. Gazetenin yayınladığı analize göre, Türkiye elektrikli araç satış oranlarında Avrupa Birliği (AB) istatistiklerini yakalayan şaşırtıcı bir ivmeye ulaştı. Haberde, 2016 yılında ülkede sadece bir avuç elektrikli araç kullanıcısı varken, bugün Türkiye'nin Almanya, Birleşik Krallık ve Fransa'nın ardından Avrupa'nın en büyük dördüncü elektrikli araç pazarı konumuna yükseldiği vurgulandı.
'Pazar Payı Yüzde 16,7'ye Ulaştı'
The Guardian'ın derlediği tescil verilerine dayandırılan habere göre, 2025 yılında Türkiye'de satılan yeni araçların yüzde 16,7'sini tam elektrikli araçlar oluşturdu. Bu oran, yüzde 17,4 seviyesindeki Avrupa Birliği ortalamasının hemen gerisinde yer aldı. Gazete, Hollanda veya İskandinav ülkelerindeki yüksek pazar paylarına henüz ulaşılmamış olsa da, Türkiye'nin satış performansının Güney ve Doğu Avrupa'daki neredeyse tüm ülkeleri geride bıraktığına dikkat çekti.
Haberde görüşlerine yer verilen İstanbul'da yaşayan mekatronik mühendisi Berke Astarcıoğlu, 2016'da BMW i3 aldığında nadir kullanıcılardan biri olduğunu belirtti. 2023'te bir Tesla satın aldığında ise durumun değiştiğini söyleyen Astarcıoğlu, The Guardian'a verdiği demeçte, 'Premium bir ürün sizi mutlu eden ama herkesin sahip olamadığı bir şeydir. Tesla'm artık burada sıradan bir araba haline geldi' ifadelerini kullandı.
Guardian: Tercih Sebebi Çevrecilik Değil Ekonomi
İngiliz gazetesi, Türkiye'deki bu hızlı yükselişi büyük ölçüde Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) yapısındaki farklılıklara bağladı. Elektrikli araçların benzinli araçlara kıyasla fiyat avantajına sahip olmasının tüketiciyi cezbettiği belirtildi.
Haberde, iklim düşünce kuruluşu Ember'in analisti Ufuk Alparslan'ın görüşlerine de yer verildi. Alparslan, Türk tüketicisinin motivasyonunun çevresel kaygılardan ziyade ekonomik olduğunu vurgulayarak, 'Pratik olarak konuşmak gerekirse, Türk halkı çevre dostu olduğu için elektrikli araç almıyor. İşletme maliyetlerinin daha düşük olması nedeniyle motivasyon tamamen ekonomik' değerlendirmesinde bulundu.
'Togg'un Yükselişi ve Yabancı Markalar'
The Guardian, Türkiye'nin özel bir elektrikli araç stratejisi olmamasına rağmen, yerli otomobil girişimi Togg'a verilen desteğin pazarın büyümesinde kritik rol oynadığını yazdı. Haberde, vergi teşvikleri ve kredi destekleriyle Togg'un 2024 yılında satışlarda Tesla'yı geride bıraktığı aktarıldı.
Ayrıca yabancı üreticilerin de Türkiye'deki vergi sistemine uyum sağladığına değinilen analizde, Tesla'nın motor gücünü düşürerek avantajlı vergi dilimine girdiği, Çinli dev BYD'nin ise Türkiye'de 1 milyar dolarlık fabrika yatırımı planladığı hatırlatıldı.
Gelecek Riskleri ve Fırsatlar
Brüksel merkezli Türk düşünce kuruluşu InstitutDE'nin raporuna atıfta bulunan The Guardian, elektrikli mobiliteye geçişin petrol üreticisi olmayan Türkiye için jeopolitik bir fırsat olduğunu belirtti. Ancak ekonomist Baki Kaya'nın görüşlerine de yer veren gazete, vergi teşviklerinin 'kırılgan' yapısına dikkat çekerek, bu dönüşümün kalıcı bir stratejik karardan ziyade ekonomik şartlarla şekillendiği uyarısında bulundu.
