Araştırmaya göre, tarifelerdeki sert yükseliş belirsizliği artırarak tüketim ve yatırımları baskılayabilir, bu durum da genel talebin zayıflamasıyla enflasyon üzerinde aşağı yönlü bir etki yaratabilir.
San Francisco Fed Ekonomik Araştırma Departmanı yetkilileri Regis Barnichon ve Aayush Singh tarafından hazırlanan çalışmada, 2025 yılında ABD'de ortalama tarife oranındaki değişimin modern dönemde görülen en büyük artış olduğu vurgulandı.
Araştırmada, bu denli büyük bir tarife şokunun ekonomi üzerindeki etkilerinin daha iyi anlaşılabilmesi için, benzer büyüklükte tarife artışlarının yaşandığı 2. Dünya Savaşı öncesi döneme ait verilerin incelendiği belirtildi.
Tarihsel Veriler Ne Söylüyor?
Çalışmada yer alan analizler, geçmişteki tarife artışlarının genellikle işsizliği artırdığını, buna karşılık ekonomik faaliyet ve enflasyon üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturduğunu ortaya koydu.
Araştırmada bu sonuçların arkasındaki temel nedenlerden birinin belirsizlik olabileceğine dikkat çekildi. Yetkililer, büyük tarife artışlarının ekonomik aktörlerin beklentilerini bozarak harcama ve yatırım kararlarını ertelemelerine yol açtığını belirtti.
Araştırmada şu değerlendirmeye yer verildi:
'Büyük bir tarife artışı belirsizliği artırır. Bu durum genel talebi azaltabilir ve sonuç olarak enflasyonun düşmesine yol açabilir.'
Bu yaklaşım, tarifelerin doğrudan fiyatları artıracağı yönündeki yaygın beklentiye daha temkinli bir perspektif sunuyor.
Tarife Şoklarının Etkisi Konusunda Görüş Birliği Yok
San Francisco Fed yetkilileri, tarife şoklarının ekonomi üzerindeki genel etkileri konusunda akademik ve politik çevrelerde net bir fikir birliği bulunmadığını vurguladı. Bunun temel nedeni olarak ise, uzun yıllardır bu ölçekte gümrük vergisi artışlarının yaşanmamış olması gösterildi.
Bu durumun, tarifelerin enflasyon ve istihdam üzerindeki etkilerinin öngörülmesini zorlaştırdığı ifade edildi.
Araştırmada, tarife şoklarının enflasyon ve işsizlik üzerindeki etkilerine bağlı olarak para politikası tepkilerinin de farklılaşabileceği belirtildi.
- Eğer tarife artışları enflasyonu yükseltirse, diğer koşullar sabitken daha sıkı bir para politikasının fiyat artışlarını kontrol altına almaya yardımcı olabileceği ifade edildi.
- Buna karşılık, tarifelerin enflasyon üzerinde sınırlı etkisi olurken işsizliği artırması durumunda ise para politikasının gevşetilmesinin daha uygun olabileceği değerlendirildi.
'İşsizlik Baskısı Artabilir, Enflasyon Düşebilir'
Araştırmanın sonuç bölümünde, 2025 yılında beklenen büyük tarife artışına ilişkin şu değerlendirme yapıldı:
'Tarihsel verilere ilişkin analizimiz, 2025'teki büyük tarife artışının işsizlik üzerinde yukarı yönlü baskı oluştururken, enflasyon üzerinde aşağı yönlü baskı yaratabileceği olasılığını ortaya koymaktadır.'
Bu bulgular, önümüzdeki dönemde Fed'in para politikası kararları açısından da yakından izlenecek önemli sinyaller olarak değerlendiriliyor.
