İran Meclisi’nde hazırlanan 12 maddelik yeni yönetim planına göre, İsrail gemilerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçişine kesin olarak izin verilmeyeceği ifade edildi.
İran Meclisi’nde Hürmüz Boğazı için 12 maddelik yeni protokol
İran Devlet Televizyonu’nun aktardığına göre Ali Nikzad, Hürmüzgan eyaletine bağlı Bender Abbas kentinde yaptığı açıklamada, boğazın yönetimine ilişkin kapsamlı bir düzenleme üzerinde çalışıldığını duyurdu.
Nikzad, hazırlanan plan kapsamında şu ifadeleri kullandı:
Hürmüz Boğazı yönetim planı 12 madde olarak düzenlenmiştir. Bu plana göre, İsrail gemilerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçmesine asla izin verilmeyecek.
“Düşmanca tutum sergileyen ülkeler de tazminat ödemeden geçemeyecek”
Yeni plan yalnızca İsrail’i değil, İran’a karşı düşmanca tutum sergilediği değerlendirilen ülkeleri de kapsıyor.
Nikzad’ın açıklamasına göre, İran’a karşı düşmanca girişimlerde bulunan ülkelerin gemileri, savaş tazminatı ödemedikleri sürece boğazdan geçiş hakkı elde edemeyecek.
Bu kapsamda diğer ülkelerin gemileri ise ancak İran Meclisi’nin belirleyeceği yasal çerçeve ve İran makamlarının vereceği izin doğrultusunda geçiş yapabilecek.
“Gemi trafiği artık eski gibi olmayacak”
Nikzad, Hürmüz Boğazı’ndaki mevcut düzenin köklü biçimde değişeceğini vurgulayarak, bölgedeki deniz trafiğinin önceki dönemlere benzemeyeceğini söyledi.
“Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği, dayatılan üçüncü savaştan önceki gibi olmayacak.” diyen Nikzad, yeni yönetim modelini İran açısından stratejik bir dönüm noktası olarak tanımladı.
Petrolün millileştirilmesine benzetildi
Nikzad, Hürmüz Boğazı üzerindeki yeni yaklaşımın önemini vurgularken dikkat çekici bir tarihsel benzetme de yaptı:
Hürmüz Boğazı’nın yeni yönetim biçimi, petrolün millileştirilmesi kadar önemlidir.
Bu ifade, İran’ın boğaz üzerindeki kontrolünü yalnızca güvenlik değil, ekonomik ve jeopolitik güç unsuru olarak gördüğüne işaret ediyor.
“Hürmüz’ü yönetmek nükleer silahtan daha önemli”
Nikzad’a ziyarette eşlik eden İran Meclisi Bayındırlık Komisyonu Başkanı Muhammed Rıza Rızai de boğazın stratejik değerine dikkat çekti.
Rızai, Hürmüz Boğazı’nı yönetmenin nükleer silah elde etmekten daha önemli olduğunu savunarak, geçişlerden sağlanacak gelir için de yeni bir dağıtım modeli önerdi.
Gelir dağılımı planı:
Yüzde 30: Silahlı kuvvetlerin güçlendirilmesi
Yüzde 70: Halkın yaşam koşullarının iyileştirilmesi ve kalkınma projeleri
Hürmüz Boğazı neden bu kadar kritik?
Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin en stratejik geçiş noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Körfez ülkelerinden çıkan petrol ve doğal gaz sevkiyatının önemli bölümü bu dar su yolundan geçiyor.
Bu nedenle İran’ın olası yeni geçiş düzenlemeleri:
Küresel enerji fiyatları
Deniz taşımacılığı güvenliği
Bölgesel jeopolitik dengeler
üzerinde doğrudan etkili olabilir.
İran’ın bu açıklamaları, yalnızca bölgesel bir güvenlik söylemi değil; aynı zamanda ekonomik baskı ve stratejik caydırıcılık aracı olarak da değerlendiriliyor.
