Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), bir yolcu gemisinde ortaya çıkan ve 3 kişinin ölümüyle sonuçlanan Hantavirüs vakaları sonrası küresel kamuoyunu bilgilendirdi. Kemirgenler aracılığıyla yayılan ve yüksek ölüm oranlarıyla dikkat çeken virüsün, nadir de olsa insandan insana bulaşma ihtimali üzerinde duruluyor.
Hantavirüs, özellikle kemirgenlerin salgılarıyla yayılan ve insanlarda akciğer veya böbrek yetmezliğine kadar gidebilen ağır tablolara yol açan viral bir enfeksiyondur. Diğer pek çok virüsün aksine, insandan insana bulaşması oldukça nadir görülse de çevresel temas yoluyla bulaşma riski oldukça yüksektir.
ERKEN TEŞHİS ZORLUĞU VE ÖLÜM ORANLARI
Hantavirüsün erken evre belirtileri; grip, Kovid-19 veya dang humması gibi yaygın hastalıklarla benzerlik gösterdiği için teşhis süreci oldukça güçleşiyor. Ancak virüsün yarattığı tahribat oldukça ağır olabiliyor. Amerika kıtasında görülen ve ciddi solunum yetmezliğine yol açan Hantavirüs Kardiyopulmoner Sendromu (HCPS) vakalarında ölüm oranı %50'ye kadar çıkabiliyor. Avrupa ve Asya'da ise virüs daha çok böbrek yetmezliği ile karakterize olan 'Böbrek Sendromlu Hemorajik Ateş'e (HFRS) neden oluyor.
İNSANDAN İNSANA BULAŞMA İHTİMALİ
DSÖ Salgın ve Pandemi Hastalıklarını Önleme Birimi Direktörü Maria Van Kerkhove, virüsün yayılımına dair kritik açıklamalarda bulundu. Kerkhove, özellikle çok yakın temas halinde olan kişiler arasında virüsün insandan insana bulaşabileceğine dair bulgular olduğunu ifade etti. Son olarak bir yolcu gemisinde tespit edilen 7 vakadan 3'ünün hayatını kaybetmesi, virüsün bulaşma riskine dair incelemeleri derinleştirdi. DSÖ, hastalığın özellikle ilk evrelerinde bulaşıcılığın daha yüksek olduğunu öngörüyor.
DSÖ: "KÜRESEL RİSK ŞİMDİLİK DÜŞÜK"
DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, gemideki vakaların ardından durumun titizlikle izlendiğini ancak küresel nüfus için riskin şu an için düşük değerlendirildiğini belirtti. Uluslararası koordinasyonla yürütülen soruşturmalar ve laboratuvar incelemeleri devam ederken, gemideki diğer yolcuların sağlık durumunun yakından takip edildiği bildirildi.
HANTAVİRÜS NASIL BULAŞIR?
Virüsün ana taşıyıcıları fareler ve sıçanlardır. Bulaşma genellikle şu yollarla gerçekleşir:
Solunum Yolu: Enfekte kemirgenlerin idrar, dışkı veya salyalarının kurumasıyla havaya karışan parçacıkların solunması en yaygın bulaşma şeklidir.
Doğrudan Temas: Virüs bulaşmış yüzeylere dokunup ardından elin ağza veya buruna götürülmesi.
Isırılma: Nadir de olsa enfekte bir hayvanın ısırmasıyla bulaşabilir.
BELİRTİLERİ NELERDİR?
Hastalık genellikle iki farklı formda kendini gösterir:
Hantavirüs Pulmoner Sendromu (HPS): Ateş, şiddetli kas ağrısı, yorgunluk ve ilerleyen aşamalarda ani başlayan nefes darlığı ile karakterizedir.
Kanamalı Ateşle Seyreden Renal Sendrom (HFRS): Özellikle böbrekleri hedef alır. Karın ağrısı, düşük tansiyon, iç kanama ve akut böbrek yetmezliğine neden olabilir.
KORUNMANIN 5 ALTIN KURALI
Henüz spesifik bir aşısı bulunmayan bu virüsten korunmak için uzmanlar şu önlemleri öneriyor:
Kemirgen Kontrolü: Ev, iş yeri ve depo gibi alanlarda farelerin yaşamasına izin verecek boşlukları kapatın ve yuva yapmalarını engelleyin.
Hijyenik Temizlik: Fare dışkısı görülen alanları temizlerken kesinlikle süpürge veya elektrikli süpürge kullanmayın (bu işlem virüsü havaya karıştırır). Bunun yerine alanı çamaşır sulu suyla ıslatıp nemli bezle temizleyin.
Maske ve Eldiven Kullanımı: Depo, bodrum veya kırsal alanlardaki kapalı mekanlara girerken mutlaka maske ve eldiven takın.
Gıda Güvenliği: Yiyecekleri kemirgenlerin ulaşamayacağı, hava sızdırmaz kaplarda saklayın.
Havalandırma: Uzun süre kapalı kalmış alanları kullanmadan önce en az 30 dakika boyunca kapı ve pencereleri açarak havalandırın.
