Sosyal medya hesabından peş peşe açıklamalarda bulunan Trump, Hürmüz Boğazı'nın açılacağını ve ABD Donanması tarafından uygulanan deniz ablukasının derhal kaldırılacağını bildirdi. Trump'ın açıklamaları, yaklaşık iki ay süren savaş ve ardından kırılgan şekilde devam eden ateşkes sürecinin ardından ABD-İran hattında yeni bir dönemin başlayabileceğine işaret etti. Ancak anlaşmanın içeriğine ilişkin birçok kritik başlıkta belirsizlik sürüyor.
Trump: Hürmüz Boğazı'nın açılmasını tam olarak onaylıyorum
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı ilk paylaşımda İran İslam Cumhuriyeti ile yapılan anlaşmanın tamamlandığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
Herkese tebrikler. Hürmüz Boğazı'nın ücretsiz olarak açılmasını ve aynı zamanda ABD Donanması ablukasının derhal kaldırılmasını tam olarak onaylıyorum.
ABD Başkanı açıklamasının devamında dikkat çeken ifadeler kullanarak, "Dünyanın gemileri, motorlarınızı çalıştırın. Petrol aksın." dedi.
"Benden önce hepsi başarısız oldu"
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı ikinci paylaşımda ise İran ile yapılan anlaşmanın bölgeye barış ve güvenlik getireceğini savundu. ABD Başkanı paylaşımında şu değerlendirmelerde bulundu:
Birçok başkan İran'la barış yapmaya çalıştı ve benden önce hepsi başarısız oldu. Bölge liderleri, ilk kez gerçek barışı sağlamalarına yardımcı olabilecek bir başkan buldular.
Anlaşmanın 19 Haziran'da imzalanması bekleniyor
Trump, 19 Haziran'da anlaşmanın imzalanmasıyla birlikte Hürmüz Boğazı'nın açılacağını, mayınların temizlenerek petrolün hem bölge hem de dünya için yeniden akmaya başlayacağını belirtti. ABD Başkanı'nın açıklamalarına göre, imza töreninin 19 Haziran'da İsviçre'de düzenlenmesi bekleniyor. Ancak anlaşmanın ayrıntıları henüz kamuoyuyla paylaşılmış değil.
ABD-İran savaşını sona erdiren süreç
ABD-İran hattında 28 Şubat'ta başlayan savaş, yaklaşık iki ay süren ve kırılgan şekilde devam eden ateşkes sürecinin ardından tarafların vardığı anlaşmayla sona erdi.
Böylece uzun süredir küresel piyasaları ve Orta Doğu'daki güvenlik dengelerini etkileyen çatışma sürecinde yeni bir aşamaya geçilmiş oldu.
Belirsizliğini koruyan kritik başlıklar
19 Haziran'da İsviçre'de düzenlenecek törenle imzalanması beklenen anlaşmaya ilişkin ayrıntılar ise henüz netleşmiş değil.
Hürmüz Boğazı'na erişim, İran'ın nükleer programının geleceği ve bölgesel düzenlemeler belirsizliğini koruyan başlıklar arasında yer alıyor.
Uzmanlar, anlaşmanın uygulanma süreci kadar teknik detaylarının da bölgesel istikrar açısından belirleyici olacağına dikkat çekiyor.
Türkiye'den anlaşmaya temkinli destek
Türkiye'den Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Fidan başta olmak üzere çok sayıda açıklama yapılarak anlaşma memnuniyetle karşılandı, ancak süreçte sabotaj riskine karşı dikkatli olunması gerektiği vurgulandı. Türkiye'nin açıklamalarında, bölgesel barışın kalıcı hale gelmesi için diplomatik sürecin dikkatle yürütülmesinin önemine işaret edildi.
Petrol fiyatları sert geriledi
Petrol, ABD ile İran'ın savaşlarını sona erdirmek için bir anlaşmaya varmasının ardından yüzde 4 düştü. Böylece Brent petrol mart ayından bu yana en düşük seviyesine gerilemiş oldu. Küresel enerji piyasaları, Hürmüz Boğazı'ndaki olası normalleşmenin arz endişelerini azaltabileceği beklentisiyle gelişmeleri yakından takip ediyor.
Trump'tan Netanyahu'ya sert tepki
ABD Başkanı Trump, İran ile anlaşmanın duyurulmasından birkaç saat önce yaptığı açıklamada, Lübnan'a saldırı düzenleyen İsrail Başbakanı Netanyahu'ya tepki gösterdi.
Trump, Netanyahu'ya ilişkin değerlendirmesinde,
"Çok öfkelendim. Bunu ona söyledim. Hiçbir muhakeme yeteneği yok." ifadelerini kullandı. Trump'ın bu sözleri, İran ile varılan anlaşmanın yanı sıra bölgedeki diğer gerilim başlıklarının da uluslararası gündemdeki yerini koruduğunu ortaya koydu.
