ABD ve İran arasında varılan anlaşma, küresel enerji piyasalarında dengeleri değiştirdi. Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağına yönelik beklentilerle petrol fiyatları %4'ün üzerinde gerilerken, anlaşmanın resmi imza töreninin 19 Haziran'da İsviçre'de yapılması planlanıyor.
Enerji Piyasalarında "Hürmüz" Rahatlaması
ABD Başkanı Donald Trump ve İranlı yetkililer tarafından doğrulanarak kamuoyuyla paylaşılan barış anlaşması, küresel piyasalarda büyük yankı uyandırdı. Şubat ayının sonlarından bu yana çatışmalar nedeniyle fiilen kapalı olan ve dünyanın kritik enerji geçiş noktalarından biri kabul edilen Hürmüz Boğazı'nın yeniden faaliyete geçecek olması, enerji fiyatlarında hızlı bir düşüşü beraberinde getirdi.
Anlaşmanın ardından küresel petrol ölçütü Brent ham petrol varil başına %4 değer kaybederek 83,81 dolara gerilerken, ABD'de işlem gören petrol ise %4,7'lik düşüşle 80,89 dolara indi. Çatışmaların yoğun olduğu dönemde varil fiyatı 120 dolara kadar çıkan petrol piyasasında, bu düşüş bir "normalleşme" beklentisi olarak yorumlandı.
Süreç Nasıl İşleyecek?
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, taraflar arasında varılan mutabakatın resmiyet kazanacağı imza töreninin 19 Haziran Cuma günü İsviçre'de gerçekleştirileceğini duyurdu. ABD Başkanı Donald Trump'ın sosyal medya üzerinden verdiği "Petrol akmaya başlasın" mesajı, piyasalarda oluşan iyimser havayı destekledi. Asya borsaları da bu olumlu gelişmelere kayıtsız kalmadı; Japonya'da Nikkei 225 endeksi %4,3, Güney Kore'de Kospi endeksi ise %5'in üzerinde artış göstererek günü yükselişle kapattı.
Uzmanlardan "Hızlı Dönüş" Uyarısı
Her ne kadar anlaşma piyasalar tarafından memnuniyetle karşılansa da enerji uzmanları, Hürmüz Boğazı'ndaki trafiğin eskisi kadar hızlı normale dönemeyebileceği konusunda uyarıyor. Lipow Oil Associates'ten Andrew Lipow, boğazın petrol tankerleri için güvenli hale getirilmesinin kritik bir aşaması olan "mayın temizleme" sürecinin vakit alacağına dikkat çekiyor. Lipow, boğazın güvenliğinin sağlanmasının birkaç haftadan altı aya kadar sürebileceğini ve petrol üretiminin, gemilere yükleme kapasitesinin eski seviyelere dönmesinin zaman alacağını ifade ediyor.
Savaş öncesinde dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzının yaklaşık %20'sinin geçtiği bu stratejik su yolu, bölge ekonomileri için hayati bir öneme sahip. Orta Doğu'dan gelen enerji kaynaklarına bağımlı olan Asya pazarları, fiyatlardaki bu gevşemeyi istikrar adına önemli bir kazanım olarak görüyor.
