Türkiye genelinde yeme-içme sektöründe şeffaflığı ve tüketici sağlığını merkeze alan yepyeni bir döneme girildi. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın aylar öncesinden duyurduğu ve hazırlıkların yapılması için süre tanıdığı yönetmelik doğrultusunda; restoran, kafe, yemekhane ve kantin gibi toplu tüketim alanlarında sunulan yiyecek ve içeceklerin menülerinde içerik, alerjen ve kalori bilgilerinin yer alması zorunlu hale geldi. Tüketicilerin ne yediğini bilmesi ve sağlıklı, bilinçli seçimler yapabilmesi amacıyla başlatılan bu devrim niteliğindeki uygulama, temmuz ayı itibarıyla yürürlüğe girdi.
QR Kod veya Dijital Ekranlarla Bilgi Sunulabilecek
Yeni düzenleme kapsamında işletmeler, müşterilerine sundukları gıdaların içerik ve enerji değerlerini menüler, duvar tahtaları, broşürler veya dijital ekranlar üzerinden açıkça paylaşmakla yükümlü kılındı. Teknolojinin imkanlarından faydalanarak bu bilgileri karekod (QR) sistemiyle sunmayı tercih eden işletmelerin ise belirlenen kurallara uyması gerekiyor. Bu işletmelerin görünür bir noktaya bilgilendirme yazısı asması ve karekod kullanamayan müşteriler için bilgilerin talep edilmesi halinde fiziksel olarak da sunulacağını açıkça belirtmesi zorunlu tutuluyor. Atılan bu adımlarla birlikte tüketicilerin dini inançlarına, sağlık durumlarına veya kişisel beslenme tercihlerine en uygun seçimi yapabilmeleri hedefleniyor.
Menü Değerlerinin Belirlenmesinde Uzman Raporu Şartı
Tüm Restoranlar ve Turizmciler Derneği (TÜRES) Genel Sekreteri Rıdvan Turşak, yeme-içme sektöründe başlayan yeni süreci yakından takip ettiklerini ve sektör temsilcilerini aylardır bu radikal değişikliğe hazırladıklarını belirtti. Uygulamanın yalnızca basit bir mevzuat değişikliği olmadığını, halk sağlığı ve güvenli gıdaya erişim açısından kritik bir adım olduğunu vurgulayan Turşak, işletmeleri besin değerlerini hesaplama yöntemleri konusunda uyardı.
Özellikle menülerde yer alacak alerjen ve kalori bilgilerinin yapay zeka araçlarıyla rastgele değil, mutlaka diyetisyenler, gıda mühendisleri ve bu alanda yetkin kuruluşların hazırlayacağı profesyonel analiz raporlarıyla belgelenmesi gerektiğinin altı çizildi. Tarım ve Orman İl Müdürlükleri tarafından yapılacak olası denetimlerde yetkililerin doğrudan bu bilimsel uzman raporlarını talep edeceği ifade edildi.
Yanlış Bilgi Veren İşletmelere Hukuki Sorumluluk
Yeni yönetmelikle birlikte menülerde paylaşılan tüm bilgilerin işletmenin resmi beyanı olarak kabul edileceğini belirten uzmanlar, yaşanabilecek adli ve hukuki süreçlere de dikkat çekiyor. Menüde yer alan içerik bilgilerinde, "işletmenin beyanı esastır" kuralı geçerli olacak. Örneğin, menüde alerjen içermediği belirtilen bir ürünün tüketilmesinin ardından müşteride ciddi bir sağlık sorunu ortaya çıkması durumunda, restoran veya kafe işletmecileri ağır hukuki yaptırımlarla karşı karşıya kalabilecek. Bu nedenle içerik hazırlıklarının bilimsel verilere dayanması ve hata payı bırakılmaması sektör için büyük önem taşıyor.
2027 Yılından İtibaren Tüm İşletmeleri Kapsayacak
Hayata geçirilen içerik belirtme zorunluluğu, ilk etapta 1 Temmuz itibarıyla birden fazla şubesi bulunan zincir restoran ve kafeler için geçerli olacak şekilde başlatıldı.
