Küresel ısınmanın etkilerinin en sert hissedildiği yıllardan biri olan 2025, Türkiye ve dünya genelinde yıkıcı doğa olaylarıyla kayıtlara geçti. Bilim insanları, önümüzdeki yılın da benzer, hatta daha zorlu geçebileceği konusunda uyarıyor.
Dünya, iklim krizinin artık uzak bir gelecek senaryosu değil, bugünün yakıcı bir gerçeği olduğunu 2025 yılında yaşayarak tecrübe etti. Küresel ölçekte kayıtlara geçen en sıcak yıllardan biri olan 2025, Türkiye coğrafyasında da derin izler bıraktı. Meteorolojik veriler, atmosferdeki dengesizliğin boyutunu gözler önüne sererken, iklim değişikliği kaynaklı felaketlerin şiddeti arttı. Özellikle Temmuz ayı, son 55 yılın en sıcak dönemi olarak tarihe geçerken, Şırnak'ın Silopi ilçesinde termometreler 50,5°C'yi göstererek tüm zamanların ulusal sıcaklık rekorunu kırdı.
Sıcak hava dalgaları sadece termometreleri değil, su kaynaklarını da vurdu. Türkiye genelinde yağış miktarı son 52 yılın en düşük seviyesine geriledi. Meteoroloji verilerine göre ülke genelinde olağanüstü kuraklık yaşanırken, yağışların uzun yıllar ortalamasından yüzde 26 daha düşük olması tarım ve içme suyu havzalarını tehdit etti. Kuraklığın yarattığı zemin, orman yangınlarının yıkıcı etkisini artırdı. 53 farklı şehirde çıkan yangınlarda, İstanbul'daki orman varlığının yaklaşık 15 katı büyüklüğündeki 80 bin hektarlık alan kül oldu. Bu felaketlerde sadece ağaçlar değil, ekosistem ve 17 vatandaşımız hayatını kaybetti.
İklim Tezatlığı: Bir Yanda Susuzluk Diğer Yanda Sel
Türkiye'nin iklim rejimi, sadece ısınma ve kuraklıkla değil, ani ve aşırı yağışlarla da değişiyor. Batı ve Güneybatı Anadolu'da kuraklık hüküm sürerken, Doğu Karadeniz ve Akdeniz havzası şiddetli sağanaklara teslim oldu. Rize'de bir günde metrekareye düşen 161.8 mm yağış, toprağın su tutma kapasitesini aşarak sel ve heyelanlara yol açtı. Bu durum, Türkiye'nin iklim krizi karşısında aynı anda iki zıt tehditle mücadele etmek zorunda olduğunu gösteriyor: Tarımsal üretimi vuran susuzluk ve altyapıyı çökerten ani taşkınlar.
Bilimsel veriler, atmosferdeki karbondioksit miktarının rekor seviyeye ulaştığını ve kritik eşik kabul edilen 1,5°C sınırının 2025'in son aylarında aşıldığını doğruluyor. Akdeniz Havzası ise küresel ortalamadan çok daha hızlı ısınıyor. Deniz suyu sıcaklıklarındaki artış, ekosistemi geri dönülemez bir noktaya sürüklerken, buzullardaki erime hızı deniz seviyelerini yükseltmeye devam ediyor.
Uluslararası arenada ise gözler Brezilya'da düzenlenen COP30 zirvesindeydi. Ancak zirve, fosil yakıtlardan çıkış konusunda bağlayıcı bir karar alınamaması nedeniyle hayal kırıklığı yarattı. Ormansızlaşma ile mücadelede somut adımlar atılamazken, gelişmekte olan ülkelere yönelik uyum finansmanının artırılması ve 'Tropikal Ormanlar Sonsuza Dek' inisiyatifi gibi girişimler, zirvenin olumlu çıktıları arasında yer aldı. Türkiye açısından en kritik gelişme ise Kasım 2026'da düzenlenecek COP31'in ev sahibinin Antalya olarak belirlenmesi oldu.
2026 Senaryoları: Büyükşehirlerde Su Kesintisi Riski
Gelecek projeksiyonları, 2026 yılının da iklim açısından zorlu bir sınav olacağına işaret ediyor. Uzmanlar, El Nino etkisinin zayıflamasına rağmen atmosferdeki sera gazı yoğunluğu nedeniyle sıcaklıkların yüksek seyretmeye devam edeceğini öngörüyor. Eğer beklenen kış yağışları yeterli seviyede gerçekleşmezse, İstanbul ve İzmir başta olmak üzere büyükşehirlerde ciddi su kesintileri gündeme gelebilir. Baraj doluluk oranlarındaki kritik düşüş, su yönetiminin 2026 yılının en stratejik konularından biri olacağını gösteriyor.
Türkiye'nin iklim politikaları ise uluslararası kuruluşlar tarafından mercek altında. Ülkenin ilk İklim Kanunu 2025'te yürürlüğe girse de, 2035 hedefleri Paris Anlaşması ile uyumlu bulunmuyor. Kömürden çıkış planının olmaması ve emisyon artışına izin veren hedefler, politikaların 'yetersiz' olarak sınıflandırılmasına neden oluyor. Ancak 2026, Antalya'daki zirve ile birlikte Türkiye için bir dönüm noktası olabilir. Emisyonların hızla düşürülmesi ve uyum politikalarının hayata geçirilmesi durumunda, geleceğin iklimini şekillendirmek için hala bir fırsat penceresi bulunuyor.
