Geçtiğimiz hafta İngiltere, Fransa ve İspanya gibi Batı Avrupa ülkelerinde 40 santigrat derecenin üzerine çıkarak hayatı olumsuz etkileyen kavurucu sıcak hava dalgası, rotasını Doğu Avrupa'ya kaydırdı. 'Isı kubbesi' olarak adlandırılan bu kalıcı meteorolojik olay, hafta başından itibaren bölgenin büyük bölümünü etkisi altına aldı. Batı Avrupa, Atlas Okyanusu'ndan gelen serin hava dalgasıyla bir nebze nefes alırken, Doğu Avrupa son iki ayın en şiddetli hava olaylarından biriyle mücadele ediyor.
Doğu Avrupa'da Termometreler 42 Dereceyi Görecek
Hafta sonu itibarıyla başlayan aşırı sıcaklar, kıtanın doğusundaki birçok ülkede kırmızı alarmların verilmesine neden oldu. Polonya'da sıcaklıkların 40,5 dereceye ulaşarak tüm zamanların rekorunu kırması beklenirken, meteoroloji yetkilileri güneydoğu bölgelerinde orman yangını riskinin en üst seviyeye çıktığını bildirdi. Çekya ve Macaristan'da da benzer bir tablo yaşanıyor. Çekya'da termometrelerin 41,9 dereceyi, Macaristan'da ise 42 dereceyi bulması öngörülüyor. Bu uç değerlerin resmi olarak doğrulanması halinde, her iki ülkede de tarihi sıcaklık rekorları kırılmış olacak.
Akdeniz Havzası ve Çevresinde Kırmızı Alarm
Sadece Doğu Avrupa değil Orta Avrupa ve Akdeniz Havzası'nın bazı kesimleri de kavurucu sıcakların etkisinde. Avusturya'da olağanüstü yüksek sıcaklıklar nedeniyle 39 dereceye yaklaşan değerler ölçülürken, Romanya'nın büyük bölümünde de en üst seviyeden uyarılar yapıldı. Romanya'da termometrelerin 41 dereceyi göstermesi beklenirken, uzmanlar aşırı sıcakların ardından şiddetli gök gürültülü fırtınaların yaşanabileceği konusunda vatandaşları uyardı. Almanya'nın güneydoğusunda yer alan bazı bölgelerde kaydedilen 41,7 derecelik sıcaklığın ise ülke tarihinin en yüksek değeri olarak kayıtlara geçmesi bekleniyor. Ayrıca Hırvatistan, İtalya, Sırbistan, Slovakya ve Slovenya'da da sıcaklıkların 40 derece sınırına dayanmasıyla birlikte üst düzey uyarılar devam ediyor.
İklim Krizi Avrupa'yı Hızla Isıtıyor
Bilim insanları, tek bir sıcak hava dalgasının doğrudan iklim değişikliğine bağlanması için kapsamlı araştırmalar gerekse de, dünya genelindeki aşırı sıcakların giderek daha şiddetli, uzun süreli ve sık yaşandığı konusunda hemfikir. Veriler, Avrupa'nın diğer tüm kıtalardan daha hızlı ısındığını ortaya koyuyor. Özellikle kıta genelindeki birçok konut, okul ve iş yerinin daha serin eski iklim koşullarına göre inşa edilmiş olması, mevcut durumu daha da zorlaştırıyor. Soğuğu dışarıda, ısıyı içeride tutacak şekilde tasarlanan geleneksel binalar; klima kullanımının nispeten düşük olması ve yüksek enerji maliyetleri nedeniyle sıcak hava dalgalarında ciddi sağlık riskleri barındırıyor.
Aşırı Sıcaklarda Sağlığı Korumanın Yolları
Sağlık uzmanları, bu bunaltıcı havalarda hastalanmamak için serin kalmanın ve bol sıvı tüketmenin hayati önem taşıdığına dikkat çekiyor.
Aşırı sıcak havalarda sağlığınızı korumanın en önemli iki yolu, vücut sıcaklığını dengede tutmak ve yeterli miktarda sıvı tüketmektir. İşte sıcak günlerde serin kalmanıza yardımcı olacak öneriler:
Gün içerisinde özellikle güneş alan pencereleri kalın bir battaniye veya koyu renkli bir örtüyle kapatarak sıcak havanın eve girmesini azaltabilirsiniz. Gece saatlerinde ise pencereleri açıp vantilatör kullanarak hava akışını artırabilirsiniz.
Cildinizi serinletmek için yüzünüze ve vücudunuza oda sıcaklığında ya da serin su püskürtebilir, alnınızı nemli bir bezle silebilirsiniz. Serin bir duş almak da vücut ısısını düşürmeye yardımcı olur.
Dışarı çıkmanız gerekiyorsa yanınızda buzlu su bulundurmanız faydalı olacaktır. Spor veya fiziksel aktivite sırasında başınıza serin su dökmek rahatlatıcı olabilir. Güvenli koşullarda yüzmek de hem serinlemek hem de hareket etmek için etkili bir seçenektir.
Gezi ve ziyaret planlarında daha serin ortamları tercih etmek avantaj sağlayabilir. Müzeler, katedraller veya yer altındaki sergi alanları sıcak havalarda daha konforlu olabilir. Bazı şehirlerde halkın serinlemesi için özel alanlar da bulunuyor. Örneğin Barselona’da iklim sığınakları, Paris’te içme suyu çeşmeleri ve Londra’da serin noktaları gösteren Cool Spaces haritası hizmet veriyor.
Sıcak çarpması belirtilerini göz ardı etmeyin. Uzmanlara göre baş dönmesi, hızlı kalp atışı, mide bulantısı, baş ağrısı ve bayılma sıcak çarpmasının yaygın belirtileri arasında yer alıyor. Ancak belirtilerin kişiden kişiye farklılık gösterebileceği unutulmamalıdır.
