Geçtiğimiz hafta bozulan geçici ateşkesin ardından ABD ve İran arasında Orta Doğu'da yaşanan çatışmalar yeniden alevlendi. Tarafların sivil ve lojistik altyapıları karşılıklı olarak hedef almasıyla bölgede tansiyon en yüksek seviyeye ulaştı. ABD Merkez Kuvvetleri (CENTCOM), peş peşe yedinci gecede İran'daki stratejik noktaları vururken; İran cephesi ise Kuveyt ve Bahreyn'deki kritik tesislere yönelik misilleme saldırıları düzenlediğini duyurdu. Bölgedeki bu sıcak çatışma ortamı, hem diplomatik yolların tıkanmasına hem de küresel ticaretin aksamasına zemin hazırlıyor.
Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz'de deniz trafiği tehlikede
Kara hedeflerindeki gerilimin yanı sıra, küresel petrol ticaretinin can damarı olan Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz'de de endişe verici gelişmeler yaşanıyor. Bölgeden aktarılan son bilgilere göre, boğazın güneyindeki mayınlı bir rotadan geçen iki petrol tankeri patlayarak alev aldı. Eş zamanlı olarak ABD deniz piyadelerinin Hürmüz Boğazı yakınlarında bir tankere müdahale ettiği ve Yemen açıklarında silahlı kişilerin başka bir ticari gemiyi ele geçirdiği bildirildi. İran Devrim Muhafızları, bölgedeki dış müdahaleler sona erene kadar enerji ihracatının durma noktasına gelebileceği uyarısında bulundu. Bu gelişmelerin ardından küresel piyasalarda brent petrol fiyatlarında belirgin bir artış gözlemlendi ve enerji arz güvenliği tartışmaları yeniden alevlendi.
Karşılıklı altyapı saldırıları ve bölgesel etkiler
Taraflar arasındaki çatışma stratejisi, doğrudan askeri hedeflerden ziyade lojistik ve sivil altyapılara doğru genişleme eğilimi gösteriyor. ABD güçleri, İran'ın güneyindeki Sirik, Ahvaz, Yezd ve Bender Hamir bölgelerinde yer alan ulaşım ağlarını ve lojistik merkezlerini hedef aldı. Özellikle Bender Hamir'deki köprülerde ve tren istasyonunda ciddi hasar meydana geldiği, bazı noktalarda can kayıplarının yaşandığı ifade edildi. Buna karşılık İran ordusu, Kuveyt'te yer alan hayati öneme sahip bir elektrik üretimi ve deniz suyu arıtma tesisini vurdu. Arap Körfezi ülkeleri için yaşamsal bir öneme sahip olan bu tesisin hasar görmesi, sivil halkın temel ihtiyaçlara erişimi konusunda kaygıları artırdı. Ayrıca yetkililer, Bahreyn'deki bazı yapay zeka merkezlerinin hedef alındığını ve Kuzey Hint Okyanusu'ndaki bir ABD savaş gemisine doğru seyir füzesi fırlatıldığını iddia etti.
Birleşmiş Milletler'den sivil altyapı uyarısı
Artan şiddet sarmalı, uluslararası toplumda büyük yankı uyandırırken diplomatik endişeleri de beraberinde getirdi. Birleşmiş Milletler (BM) yetkilileri, özellikle sivil altyapıların hedef alınmasından duyulan derin kaygıyı dile getirerek taraflara itidal çağrısında bulundu. İran cephesinden ise sert açıklamalar gelmeye devam ediyor. Tahran'daki üst düzey yetkililer, ABD'nin operasyonlarını sürdürmesi halinde tam kapsamlı bir taarruz aşamasına geçebileceklerini ifade etti. Uzmanlar, geçici barış anlaşmasının tamamen çökmesiyle birlikte Washington ve Tahran yönetimlerinin sınırları test eden tehlikeli bir politika benimsediğine dikkat çekiyor. Bölgede yaşanan bu gelişmelerin sadece Orta Doğu'yu değil, küresel enerji tedarik zincirini ve uluslararası güvenliği de derinden etkileyeceği öngörülüyor.
