Uluslararası Para Fonu (IMF), ABD’de devam eden yıllık toplantıları öncesinde yayımladığı raporla dünya ekonomisine dair karamsar bir tablo çizdi. 28 Şubat öncesinde 2026 yılı için yüzde 3,4 olarak öngörülen küresel büyüme oranı, savaşın derinleşen etkileriyle yüzde 3,1 seviyesine çekildi.
Ekonomistler, üretimin yavaşlaması ve maliyetlerin artmasıyla birlikte enflasyonun tahminlerin ötesine geçebileceği konusunda uyarıyor. Mevcut veriler, savaşın şiddetinin artması durumunda bu tahminlerin sadece 2026’nın ilk yarısı için geçerli olabileceğini, belirsizliğin sürmesi halinde daha sert düşüşlerin yaşanabileceğini gösteriyor.
"Modern Çağın En Büyük Enerji Krizi" Kapıda mı?
IMF’nin yayımladığı analizlere göre, bölgede diplomatik bir mutabakat sağlanamaması durumunda dünya, modern çağın en büyük enerji krizlerinden biriyle karşı karşıya kalabilir. Özellikle Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanma noktasına gelmesi; Katar ve Irak gibi petrol devi ülkelerin ekonomilerinde sırasıyla yüzde 8,6 ve yüzde 6,8 oranında küçülmeye yol açabileceği iddia ediliyor.
Bu enerji şoku dalgasının, özellikle Afrika ve gelişmekte olan ülkelerde, gelişmiş ekonomilere kıyasla iki kat daha ağır hissedilmesi bekleniyor. 2027 yılında küresel enflasyonun yüzde 6’nın üzerine çıkabileceği öngörülürken, merkez bankalarının üretimi durdurmadan fiyat artışlarını dizginleme görevi "hassas ve ağır bir sorumluluk" olarak tanımlanıyor.
AVRUPA VE ABD EKONOMİLERİ DE ETKİ ALTINDA
Savaşın ekonomik yansımaları kıtalar arası bir boyuta ulaştı:
Avro Bölgesi: Rusya-Ukrayna Savaşı'nın ardından gelen bu yeni krizle birlikte büyümenin yüzde 1,1'e gerilemesi bekleniyor.
Almanya ve Fransa: Almanya’da mali teşviklerle büyümenin yüzde 0,8’e çıkarılması hedeflenirken, Fransa’nın yüzde 0,9 seviyesinde stabil kalacağı öngörülüyor.
ABD: 2026’da büyümenin yüzde 2,3’e çıkması beklense de mali açığın GSYH’nin yüzde 7,5’ine yükselmesi ciddi bir risk unsuru olarak görülüyor.
KAMU BORÇLARI VE SOSYAL RİSKLER
İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en yüksek seviyesine ulaşan küresel kamu borçları, GSYH’nin yüzde 93,9'una ulaştı. IMF, hükümetlerin artan enerji fiyatlarının toplum üzerindeki şokunu azaltmak için büyük gayret sarf edeceğini vurgularken, düşük gelirli ülkelerin mali imkansızlıklar nedeniyle yoksulluk sarmalına girebileceği uyarısında bulunuyor. Ayrıca jeopolitik belirsizlikler nedeniyle doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının yavaşlaması ve göçmen işçilerin döviz transferlerinin aksaması, köken ülkelerde ekonomik krizleri tetikleyebilir.
