Türkiye, ittifak tarihinin en önemli toplantılarından biri olan NATO İstanbul Zirvesi'nin ardından, dünya liderlerini yeniden misafir etmeye hazırlanıyor. Belirsizlikler çağı olarak nitelendirilen bu yeni dönemde, başkent Ankara'nın ev sahipliğinde düzenlenecek olan 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, küresel güvenlik mimarisinin geleceği açısından büyük önem taşıyor.
Zirve, Türkiye'nin askeri katkılarını, kriz yönetimi kapasitesini ve savunma sanayisini aynı anda görünür kılan geniş bir diplomatik platform olacak. Külfet paylaşımının en temel gündem maddelerinden biri olması bekleniyor. Toplantıda, ABD Başkanı Donald Trump başta olmak üzere 32 devlet başkanı, dışişleri ve savunma bakanları bir araya gelecek. NATO üyelerine ek olarak AP4 ülkeleri (Avustralya, Japonya, Yeni Zelanda ve Güney Kore) de toplantıya katılacak. Böylece Avrupa-Atlantik ve Hint-Pasifik güvenlik gündemleri tek masada kapsamlı şekilde değerlendirilecek.
Savunma Sanayii Forumu Resmi Programda
Son yıllarda yan etkinlik olarak gerçekleştirilen Savunma Sanayi Forumu, bu zirvede ilk kez resmi programın bir parçası haline getiriliyor. Ayrıca, 2004 yılında başlatılan İstanbul İşbirliği Girişimi çerçevesinde Katar, Bahreyn, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin katılımıyla özel bir dışişleri bakanları oturumu gerçekleştirilecek. Türkiye; yaklaşık 100 bakan, uluslararası kuruluş temsilcileri ve çok sayıda üst düzey diplomatı başkentte ağırlayacak.
Zirveye uluslararası medyanın ilgisi de oldukça yüksek seviyede. Dünyanın dört bir yanından 3 bine yakın gazeteci akreditasyon başvurusunda bulundu. Organizasyon boyunca 48 bin 841'i emniyet, 7 bin 447'si jandarma olmak üzere toplam 56 bin 288 güvenlik personeli sahada görev alacak. Siber devriye faaliyetleri için 639 personel 7/24 mesai yapacak. Ulaşım operasyonları ise Ankara, Esenboğa ve Mürted olmak üzere 3 havaalanı üzerinden koordineli bir şekilde yürütülecek. Zirve marjında ayrıca Dolmabahçe Sarayı'nda NATO Parlamenter Zirvesi, Chatham House Çalıştayı ve SETA-MSC etkinlikleri gibi çeşitli yan programlar düzenlenecek.
2004 İstanbul Zirvesi ve Genişleme Adımları
İttifak'ın 55 yıllık tarihindeki 17. buluşması olan İstanbul Zirvesi, dönüşüm sürecinin en önemli dönüm noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Toplam 46 ülkenin temsil edildiği o dönemki buluşmada, NATO'nun Afganistan operasyonu genişletilmiş ve Irak güvenlik güçlerine eğitim desteği kararı alınmıştı. Toplantı, Bulgaristan, Estonya, Letonya, Litvanya, Romanya, Slovakya ve Slovenya'nın tam üye sıfatıyla katıldığı ilk zirve olması yönüyle de öne çıkmıştı.
2004'teki buluşmaya dönemin ABD Başkanı George Bush, İngiltere Başbakanı Tony Blair, Fransa Cumhurbaşkanı Jacques Chirac ve Afganistan Devlet Başkanı Hamid Karzai gibi isimler katılmıştı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in İstanbul'a gelmemesi ve Çek Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Vaclav Klaus'un hükümet krizi sebebiyle katılamaması o dönemin dikkat çeken detayları arasında yer almıştı.
İstanbul'daki organizasyonda yaklaşık 3 bin delege ve 3 bin 500 basın mensubu yer almış, kent genelinde olağanüstü bir güvenlik çemberi oluşturulmuştu. Kapalıçarşı belirli sürelerle kapatılırken, PTT zirveye özel posta materyalleri basmıştı. Liderler İstanbul'da güvenlik stratejilerini belirlerken, Irak'ta egemenliğin geçici hükümete planlanandan erken devredildiği haberi yine bu toplantılar sırasında uluslararası kamuoyuna duyurulmuştu.
