Amerika Birleşik Devletleri'nin uzay tarihine damga vuran olaylardan biri olan Challenger uzay mekiği kazasının üzerinden 40 yıl geçti. Kennedy Uzay Merkezi'nde düzenlenen anma töreninde, hayatını kaybeden astronotların aileleri, NASA yetkilileri ve meslektaşları o günü anmak üzere fırlatma sahasında buluştu.
28 Ocak 1986 tarihinde gerçekleşen fırlatmadan sadece 73 saniye sonra parçalanan Challenger mekiğinde bulunan yedi mürettebatın tamamı hayatını kaybetmişti. Kazanın 40. yıl dönümünde düzenlenen törende duygusal anlar yaşandı. Challenger pilotu Michael Smith'in kızı Alison Smith Balch, yaptığı konuşmada o soğuk sabahın kendi hayatını ve daha birçok kişinin hayatını sonsuza dek değiştirdiğini belirterek, 'Bu anlamda hepimiz bu hikayenin bir parçasıyız' ifadelerini kullandı. Smith'in eşi Jane Smith-Holcott ise 'Mike'ı her gün özlüyorum, her gün aynı' sözleriyle hislerini paylaştı.
Teknik Arıza ve NASA Kültürünün Sorgulanması
Kazanın teknik nedeni, fırlatma sabahındaki dondurucu soğuğun mekiğin sağ katı yakıt roketindeki 'O-ring' contalarını zayıflatması ve bu durumun mekiğin parçalanmasına yol açması olarak belirlenmişti. Ancak uzmanlar, NASA içindeki işleyiş kültürünün de hem bu felakete hem de 17 yıl sonra yaşanan Columbia kazasına zemin hazırladığını belirtiyor.
Kennedy Uzay Merkezi Direktör Yardımcısı Kelvin Manning, roket fırlatmalarının neredeyse her gün yapıldığı ve bir sonraki insanlı Ay görevinin haftalar sonra gerçekleşeceği bu dönemde, geçmişten alınan 'acı derslerin' her zamankinden daha fazla dikkat gerektirdiğini vurguladı.
Challenger mürettebatında, binlerce başvuru arasından seçilen okul öğretmeni Christa McAuliffe de bulunuyordu. Törene katılan meslektaşları ve finalistler, kazanın ardından uzay eğitiminin durmadığını, aksine geliştiğini belirtti. McAuliffe ile birlikte finale kalan emekli öğretmen Bob Veilleux, 'Birbirimize çok yakındık' derken, bir diğer finalist Bob Foerster, Challenger ekibinin sadece birer 'kayıp' olarak kalmadığını, uzay eğitiminin gelişmesine vesile olduklarını ifade etti.
Uzay Aynası Anıtı'nda 25 İsim Yaşıyor
Kennedy Uzay Merkezi ziyaretçi kompleksinde bulunan 'Uzay Aynası Anıtı'nda (Space Mirror Memorial), görev başında hayatını kaybeden 25 kişinin ismi siyah granit üzerine kazınmış durumda. Bu isimler arasında Challenger'ın yedi mürettebatı, 1 Şubat 2003'teki Columbia faciasında ölen yedi astronot ve 27 Ocak 1967'deki Apollo 1 yangınında yaşamını yitiren üç astronot yer alıyor.
NASA, her yıl Ocak ayının dördüncü perşembesini 'Anma Günü' olarak kabul ediyor. Bu kapsamda Virginia'daki Arlington Ulusal Mezarlığı ve Houston'daki Johnson Uzay Merkezi'nde de törenler düzenlendi. Apollo 1 komutanı Gus Grissom'ın kardeşi Lowell Grissom, törende yaptığı konuşmada, 'Eğer daha uzun yaşasalardı neler başarabileceklerini her zaman merak ediyorsunuz. Orada çok büyük bir yetenek vardı' sözleriyle kaybın büyüklüğüne dikkat çekti.
