Amerika Birleşik Devletleri'nin teknoloji merkezi Silikon Vadisi'ne ev sahipliği yapan Santa Clara ilçesi, Facebook ve Instagram'ın çatı şirketi Meta aleyhine tarihi bir hukuk mücadelesi başlattı.
Santa Clara İlçe Yüksek Mahkemesi'ne sunulan dava dilekçesinde, sosyal medya devinin platformlarında her gün yayımlanan yaklaşık 15 milyar dolandırıcılık reklamına izin verdiği ve bu yolla haksız kazanç sağladığı iddia edildi. Şikayet dosyasında, şirketin 3,5 milyarlık devasa kullanıcı kitlesi içinde yer alan yaşlıların, ailelerin ve küçük işletmelerin bu reklamlardan ağır şekilde mağdur edildiği belirtiliyor.
YAŞLILAR VE SAVUNMASIZ GRUPLAR HEDEF ALINDI
Tüm Kaliforniya sakinleri adına açılan ve ABD'de bir yerel savcılık tarafından teknoloji şirketine yöneltilen bu ilk kapsamlı dava, dijital platformlardaki güvenlik açıklarını gözler önüne seriyor. İl Hukuk Danışmanı Tony LoPresti'nin açıklamalarına göre, kripto para dolandırıcılığı, ünlülerin veya askeri personelin kimliğine bürünerek para talep etme ve çaresiz hastalıklara mucizevi sahte çözümler sunma gibi çeşitli yöntemler platformlarda serbestçe dolaşıyor. Verilere göre, Meta platformları üzerinden yapılan dolandırıcılıkların 2024 yılında Kaliforniya halkına 2,5 milyar dolardan fazla kayba mal olduğu, en büyük zararı ise 800 milyon doları aşan kayıpla 60 yaş üstü vatandaşların gördüğü vurgulanıyor.
7 MİLYAR DOLARLIK GELİR İDDİASI
Davanın en çarpıcı dayanaklarından birini, şirket içi sızdırılmış yazışmalar ve sunumlar oluşturuyor. İddiaya göre Meta, yalnızca dolandırıcı veya yasaklanmış reklamlar üzerinden yılda tahmini 7 milyar dolar gelir elde ediyor. Kurulan sistemin bu şüpheli reklamları tespit etmesine rağmen yayından kaldırmak yerine, dolandırıcılardan bu içerikleri yayınlamak için ekstra ücret talep ettiği öne sürülüyor.
Mayıs 2025 tarihli şirket içi bir sunumda, ABD'deki tüm başarılı internet dolandırıcılıklarının üçte birinde Meta'nın payı olduğu tahminine yer verilmesi, iddiaların ciddiyetini artırıyor. Ayrıca şirket yönetiminin, dolandırıcılık önleme ekiplerine şirket gelirinin yüzde 0,15'inden fazlasına mal olacak hiçbir köklü müdahalede bulunmamaları yönünde kısıtlama getirdiği belirtiliyor.
META İDDİALARI REDDETTİ
Hakkındaki ağır suçlamalara yanıt veren Meta yetkilileri ise iddiaların gerçeği yansıtmadığını ve şirketin dolandırıcılıkla mücadele vizyonunun kasıtlı olarak çarpıtıldığını savundu. Yapılan resmi açıklamada, sadece geçtiğimiz yıl 159 milyondan fazla dolandırıcılık reklamının yayından kaldırıldığı ve uluslararası kolluk kuvvetleriyle aktif işbirliği yürütüldüğü ifade edildi. Ancak davacı taraf, şirketin yanıltıcı reklam ve haksız rekabet yasalarını açıkça ihlal ettiğini belirterek, parasal tazminatın yanı sıra bu uygulamaları durduracak kesin bir ihtiyati tedbir kararı talep ediyor.
Meta, son dönemde yapay zeka modellerini eğitirken yaşanan telif hakkı ihlalleri, gençlerin ruh sağlığını tehdit eden algoritmalar ve bağımlılık yapıcı özellikler nedeniyle de çok sayıda yasal sorunla boğuşuyordu. Santa Clara ilçesinin başlattığı bu yeni hukuki sürecin, teknoloji devlerinin reklam denetim mekanizmalarında köklü değişiklikleri zorunlu kılması bekleniyor.
