Küresel ekonominin önde gelen kurumları olan Uluslararası Enerji Ajansı, Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası, Orta Doğu’daki gelişmelerin enerji ve emtia piyasalarına etkisine ilişkin ortak bir açıklama yayımladı.
Açıklamada, yakıt ve gübre fiyatlarının uzun süre yüksek seviyelerde kalabileceği uyarısı yapılırken, küresel arzın kısa vadede eski seviyelerine dönmesinin zor olduğu vurgulandı.
Hürmüz Boğazı ve Tedarik Zinciri Etkisi
Kurumlar, Hürmüz Boğazı üzerinden sevkiyatların yeniden başlamasının tek başına yeterli olmayacağına dikkat çekti.
Açıklamada, sevkiyat akışları normale dönse bile küresel arzın toparlanmasının zaman alacağı ifade edildi. Özellikle altyapıda meydana gelen hasarın, üretim ve dağıtım süreçlerini olumsuz etkilediği belirtildi.
Enerji ve Gıda Güvenliği Endişesi Artıyor
Ortak değerlendirmede, yaşanan gelişmelerin küresel ölçekte ve asimetrik etkiler yarattığı vurgulandı.
Özellikle enerji ithalatçısı ve düşük gelirli ülkelerin bu durumdan daha fazla etkilendiği ifade edildi. Artan maliyetlerin, petrol, gaz ve gübre fiyatlarını yükselterek gıda güvenliği ve istihdam üzerinde baskı oluşturduğu kaydedildi.
Ayrıca bazı Orta Doğu ülkelerinde ihracat gelirlerinde ciddi kayıplar yaşandığı bilgisi paylaşıldı.
Küresel Ekonomide Belirsizlik Sürüyor
Açıklamada, mevcut durumun belirsizliğini koruduğu ve tedarik zincirindeki aksaklıkların farklı sektörleri etkileyebileceği belirtildi.
Bu kapsamda:
Enerji üretimi ve sanayi faaliyetleri
Tarım ve gıda üretimi
Turizm ve istihdam
gibi alanlarda olumsuz etkilerin devam edebileceği ifade edildi. Ayrıca, yaşanan gelişmelerin zorunlu göç hareketlerini artırdığı ve ekonomik toparlanmanın zaman alabileceği vurgulandı.
Uluslararası Koordinasyon ve Destek Süreci
IEA, IMF ve Dünya Bankası’nın, krizin etkilerini azaltmak amacıyla oluşturulan koordinasyon grubu kapsamında birlikte hareket ettiği belirtildi.
Kurumların, ülkelere özel politika önerileri geliştirdiği ve ihtiyaç duyulan durumlarda mali destek sağlamak için iş birliği içinde çalıştığı ifade edildi.
Son olarak açıklamada, küresel enerji piyasaları ve ekonomik gelişmelerin yakından izlenmeye devam edileceği, gerektiğinde uluslararası iş birliğiyle müdahale ve destek mekanizmalarının sürdürüleceği kaydedildi.
