Küresel piyasalar, Orta Doğu'da devam eden çatışmalara ilişkin endişelerle negatif seyrederken, gözler jeopolitik gelişmeler ve yoğun makroekonomik veri akışına çevrildi. Orta Doğu'daki çatışmanın küresel ticareti etkileyebileceğine ve enflasyonist baskıları yeniden artırabileceğine yönelik kaygılar küresel risk algısını artırırken, Hürmüz Boğazı'nın geçişlere kapatılması sonrası enerji tedarikine yönelik endişeler derinleşti.
ABD Başkanı Donald Trump, Körfez'den geçen tüm deniz ticaretinin, özellikle de enerjinin, finansal güvenliği için çok makul bir bedelle siyasi risk sigortası ve teminat sağlanması talimatı verdiğini duyurdu. Gerekirse ABD donanmasının Hürmüz Boğazı'ndan geçen tankerlere refakat etmeye başlayacağı aktarıldı. Trump, ABD'nin ne olursa olsun enerjinin serbest akışını sağlayacağını vurgularken, ülkesinin ekonomik ve askeri gücünün dünyanın en büyüğü olduğunu ve daha fazla adımın geleceğini kaydetti. Analistler, enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyonu körükleyebileceğinden ve halihazırda tarifelerden kaynaklanan fiyat artışlarına karşı temkinli olan ABD Merkez Bankasının (Fed) politika kararlarını daha da karmaşık hale getirebileceğinden endişe duyulduğunu belirtti.
ABD Başkanı Trump İspanya'ya Sert Tepki Gösterdi
Trump, üslerini ABD'ye kullandırmayan İspanya'ya sert şekilde tepki göstererek bu ülke ile ticari ve ekonomik ilişkileri kesebilecekleri mesajını verdi. Avrupa ülkelerinin İran sürecinde ABD ile İsrail'e daha fazla destek vermesi gerektiğini anlatan Trump, bu konuda İspanya'nın yanı sıra İngiltere'ye de sert sözlerle yüklendi. İngiltere'nin, ABD üssünün de yer aldığı Diego Garcia Adası'nı yüz yıllığına kiralama sürecine ilişkin olarak Trump, İngiltere'nin de iş birliğinden oldukça uzak olduğunu, tavrının şok edici olduğunu ancak Churchill döneminde yaşanmadığını ifade etti.
Fed Yetkililerinden Açıklamalar Geldi
Orta Doğu'daki çatışmalara yönelik yoğun gündeme ek olarak Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından takip edildi.
Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari: Orta Doğu'daki çatışmanın enflasyon üzerindeki etkisinin ne olacağını bilmek için henüz çok erken olduğunu söyledi. Para politikasının oldukça iyi bir konumda olduğunu belirten Kashkari, potansiyel olarak küresel ekonomiyi vuran bu yeni şokun etkisinin ne kadar süreceğini ve ne kadar büyük olacağını görmeleri gerektiğini kaydetti.
New York Fed Başkanı John Williams: Enflasyonun yavaşlaması halinde ek faiz indirimlerinin gerekli olacağını belirtti.
Kansas City Fed Başkanı Jeff Schmid: Enflasyonun neredeyse 5 yıldır bankanın hedefinin üzerinde seyrettiğini, rehavete kapılacak bir alan olmadığını ifade etti.
Makroekonomik tarafta ise açıklanacak şubat ayı ADP özel sektör istihdamı verisi ile Fed'in Bej Kitap raporu yatırımcıların odağında bulunuyor.
Petrol Fiyatları Yükselişini Beşinci İşlem Gününe Taşıdı
Bu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,83, Nasdaq endeksi yüzde 1,02 ve S&P 500 endeksi yüzde 0,94 düştü. ABD'de endeks vadeli kontratlar yeni güne de negatif başladı. Orta Doğu'daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasının etkisiyle petrol fiyatlarındaki yükseliş 5. işlem gününe taşındı. 84,3 dolar seviyesine ulaşan Brent petrol, Temmuz 2024'ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. Petrol fiyatlarındaki yükseliş Trump'ın Hürmüz Boğazı'na yönelik açıklamaları sonrası hız kesse de Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,8 yükselişle 80,4 dolardan kapandı. Yeni işlem gününde yükselişine devam eden Brent petrol, yüzde 2,1 artışla 82,1 dolardan işlem görüyor.
ABD'de tahvil piyasalarında satış ağırlıklı bir seyir öne çıkarken, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yeni günde yüzde 4,07 seviyesinde bulunuyor. Dolar endeksi yüzde 0,7 yükselişle 99,1 seviyesinden kapanırken, yeni günde yatay bir seyir izliyor. Altının ons fiyatı dolar endeksindeki yükseliş, kar realizasyonları ve piyasalardaki yüksek oynaklığın etkisiyle yüzde 4,4 düşüşle 5 bin 96 dolar seviyesinden kapanırken, yeni işlem gününde yüzde 1,2 yükselişle 5 bin 156 dolardan işlem görüyor.
Avrupa Borsaları Günü Negatif Seyirle Tamamladı
Avrupa borsalarında Orta Doğu'daki çatışmanın uzama ihtimali ve artan enerji fiyatlarının etkisiyle negatif bir seyir izlenirken, bölgede endeks vadeli kontratlar yeni güne satış ağırlıklı başladı. Stoxx Europe 600 endeksindeki bankacılık sektörü hisseleri yüzde 4,3, sigorta sektörü hisseleri de yüzde 3,6 değer kaybetti. Orta Doğu'daki hava sahası kapanmaları nedeniyle yaşanan geniş çaplı iptallerin etkisiyle seyahat ve eğlence sektörü hisseleri yüzde 2 geriledi.
Bölgenin odağında Orta Doğu'daki gerilim bulunmaya devam ederken, Avrupa Birliği (AB) kurumlarının liderleri, Orta Doğu'daki gelişmelerin enerji fiyatlarına etkisi ve ekonominin durumu hakkında bir toplantı yaptı. Brüksel'de düzenlenen toplantıya AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde ve Avro Grubu Başkanı Kiryakos Pierrakakis katıldı.
Öte yandan, İspanya'nın ABD'ye askeri üslerini kullandırmamasının ardından Trump'ın yaptırım uygulanacağı yönündeki açıklamaları sonrası İspanya piyasalarında sert düşüşler izlendi. İspanya'da IBEX 35 endeksi yüzde 4,6 düşüşle günü tamamladı. İspanya Başbakan Yardımcısı, Çalışma ve Sosyal Ekonomi Bakanı Yolanda Diaz, İspanya'nın saldırgan bir ülkeden gelecek şantajı veya ders verme girişimlerini kabul etmeyeceğini, ABD'nin bir müttefik istiyorsa öncelikle İspanya'nın egemenliğine ve uluslararası hukuka saygı göstermesi gerektiğini ifade etti. Bu gelişmelerle, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 2,75, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 3,92, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 3,46 ve Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 3,44 geriledi.
Asya Piyasalarında Yaşanan Kayıplar Derinleşiyor
Asya tarafında Orta Doğu'da devam eden çatışmalar ve enerji tedarikine yönelik endişelerin etkisiyle satış baskısı derinleşiyor. Bölge ülkelerinin petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatının büyük bir bölümünün kapatılan Hürmüz Boğazı'ndan geçmesi gelecek dönemdeki imalat sanayi maliyetleri ve üretim miktarı açısından birçok soru işaretine neden oluyor. Asya genelinde enerji tedarikine yönelik risklerin artması ve artan enerji maliyetlerinin etkisiyle başta sanayi, ticaret ve ulaşım şirketleri öncülüğünde derinleşen satıcılı seyir dikkati çekiyor. Güney Kore'de Kospi endeksi gün içinde yüzde 10'u aşan düşüşle bölge genelinde en çok etkilenen piyasalar arasında yer aldı.
Güney Kore Ekonomi ve Maliye Bakanlığı, İran'daki gelişmelerin ülkeye etkisini değerlendirmek ve izlenecek yol haritasını belirlemek üzere acil durum toplantısı düzenledi. Açıklamada, Orta Doğu'daki krizin uzaması senaryosuna karşı ülkenin yeterli petrol rezervine sahip olduğu ve Hürmüz Boğazı'ndaki kapanmaya karşı hükümetin Orta Doğu dışındaki bölgelerden ilave petrol tedariki sağlamak için çalışacağı kaydedildi.
Çin'de şubat ayına ilişkin imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verisi 49 ile beklentileri karşılamadı. Japonya'da şubat ayı hizmet sektörü PMI verisi ise 53,8 ile sektörde genişlemeye işaret etti. Kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 4, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 10,2, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 3,1 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,4 geriledi.
Borsa İstanbul Günü Düşüşle Tamamladı
Küresel piyasalardaki risk algısına paralel hareket eden Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 3,09 değer kaybederek 12.933,40 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,74 artışla 15.164,00 puandan işlem gördü. Dolar/TL, 43,9590'dan tamamlarken, bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 43,9910'dan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde reel efektif döviz kuru endeksi ve aylık fiyat gelişmeleri raporu, yurt dışında Avro Bölgesi'nde üretici enflasyonu, ABD'de ADP özel sektör istihdamı ve Fed'in Bej Kitap raporu başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini aktardı. Jeopolitik gelişmeler ile Orta Doğu'dan gelecek haber akışının endeksin yönü üzerinde etkili olduğunu ifade eden analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.900 ve 12.800 puanın destek, 13.000 ve 13.100 puanın ise direnç konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
11.55 Almanya, şubat ayı hizmet sektörü/bileşik PMI
12.00 Avro Bölgesi, şubat ayı hizmet sektörü/bileşik PMI
12.30 İngiltere, şubat ayı hizmet sektörü/bileşik PMI
13.00 Avro Bölgesi, ocak ayı işsizlik oranı
13.00 Avro Bölgesi, ocak ayı Üretici Fiyat Endeksi
14.30 Türkiye, şubat ayı TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru endeksi
15.00 ABD, haftalık mortgage başvuruları
16.15 ABD, şubat ayı ADP özel sektör istihdamı
17.45 ABD, şubat ayı hizmet sektörü/bileşik PMI
18.00 ABD, şubat ayı ISM hizmet sektörü PMI
18.00 Türkiye, şubat ayı TCMB'nin aylık fiyat gelişmeleri raporu
22.00 ABD, Fed'in Bej Kitap raporu
