Yeni düzenleme, ülkede yönetim sürekliliğini sağlamayı hedeflerken, muhalefet tarafından demokratik meşruiyet tartışmalarını da beraberinde getirdi.
Cumhurbaşkanı Biya, ABD merkezli X üzerinden yaptığı açıklamada, 4 Nisan’da Ulusal Meclis ve Senato’nun ortak oturumunda kabul edilen anayasa değişikliğini onayladığını duyurdu.
Cumhurbaşkanı yardımcılığı sistemi nasıl işleyecek
Yeni anayasa düzenlemesiyle birlikte cumhurbaşkanı tarafından atanacak bir cumhurbaşkanı yardımcısı görev yapacak. Bu kişi, cumhurbaşkanının ölümü, istifası veya görevini kalıcı olarak yerine getirememesi durumunda doğrudan görevi devralacak ve mevcut görev süresini tamamlayacak.
Ayrıca düzenlemeye göre:
Cumhurbaşkanının istifası halinde istifa mektubu Anayasa Konseyi ile cumhurbaşkanı yardımcısına sunulacak
Kalıcı görev yapamazlık durumu ise, cumhurbaşkanı yardımcısının başvurusu üzerine Anayasa Konseyi tarafından üyelerin üçte iki çoğunluğuyla tespit edilecek
Bu hükümlerle birlikte, görev devrinin hızlı ve kesintisiz şekilde yapılmasının amaçlandığı ifade ediliyor.
Cumhurbaşkanına geniş yetkiler tanındı
Anayasa değişikliği, cumhurbaşkanına önemli yetkiler veriyor. Buna göre cumhurbaşkanı:
Cumhurbaşkanı yardımcısını ve başbakanı atayabilecek
Görev tanımlarını belirleyebilecek
İstediği takdirde görevlerine son verebilecek
Ancak dikkat çeken bir sınırlama da getirildi. Cumhurbaşkanı yardımcısı, görevi devralması halinde:
Anayasa değişikliği yapamayacak
Referandum düzenleyemeyecek
Bir sonraki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olamayacak
Oylama sonuçları ve siyasi tartışmalar
4 Nisan’da gerçekleştirilen ortak oturumda anayasa değişikliği 200 oyla kabul edilirken, 18 milletvekili ret oyu verdi, 4 milletvekili ise çekimser kaldı.
Hükümet yetkilileri, değişikliğin devlet yönetiminde istikrar ve süreklilik sağlamayı amaçladığını vurguladı. Uzmanlar tarafından, bu düzenlemenin özellikle uzun süreli liderlik dönemlerinde oluşabilecek yönetim boşluklarını önlemeye yönelik olduğu değerlendirilmiştir.
Öte yandan muhalefet partileri, cumhurbaşkanı yardımcısının seçimle değil atamayla belirlenmesini eleştiriyor. Bu durumun, halk iradesinin devre dışı bırakılmasına yol açabileceği ve seçim yapılmadan iktidarın belirli isimlere devredilmesine imkan tanıyabileceği savunuluyor.
Biya’nın uzun iktidarı ve yeni dönem
1982 yılından bu yana Kamerun’u yöneten 93 yaşındaki Paul Biya, dünyanın en uzun süre görev yapan liderlerinden biri olarak öne çıkıyor. Biya, bu alanda yalnızca Teodoro Obiang Nguema Mbasogo’nun ardından ikinci sırada yer alıyor.
Yeni anayasa değişikliği kapsamında, Biya’nın kısa süre içinde cumhurbaşkanı yardımcısını ataması bekleniyor. Bu adımın, Kamerun siyasetinde yeni bir güç dengesi oluşturabileceği yorumları yapılıyor.
