Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin en önemli tarımsal değerlerinden biri olan ve bölge halkı tarafından "yeşil altın" olarak nitelendirilen fıstık, Türkiye ekonomisine önemli bir döviz girdisi sağlamaya devam ediyor. Yılın ilk altı aylık döneminde Türkiye'den 66 farklı ülkeye toplam 60 milyon 814 bin dolarlık fıstık ihracatı gerçekleştirildi. Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri verilerine göre, hem gıda sanayisindeki geniş kullanım alanı hem de eşsiz lezzetiyle öne çıkan fıstık, dünya pazarlarında stratejik konumunu koruyor. Geçtiğimiz yıl 94 ülkeye yapılan ihracattan toplam 178 milyon 203 bin dolar gelir elde eden Türkiye, bu yılın ilk yarısında yaşanan iklimsel dalgalanmalara rağmen ihracat ağını canlı tutmayı başardı.
İhracatta Zirve İtalya ve Almanya'nın
Türk fıstığının küresel pazardaki en büyük alıcıları, Avrupa'nın önde gelen mutfak ve gıda sanayisine sahip ülkeleri oldu. Yılın ilk yarısında en fazla fıstık ihracatı, 18 milyon 92 bin dolarla İtalya'ya gerçekleştirildi. İtalyan gıda sektörünün, özellikle tatlı ve dondurma endüstrisinde Türk fıstığını yoğun olarak tercih etmesi bu rakamda belirleyici bir rol oynadı. İtalya'yı, Avrupa'daki en büyük ticari partnerlerimizden olan ve 8 milyon 978 bin dolarlık alım yapan Almanya izledi. Üçüncü sırada ise 5 milyon 993 bin dolarlık ihracat tutarıyla Orta Asya'nın önemli pazarlarından Kazakistan yer aldı.
İklimsel Zorluklar ve 'Yok Yılı' Etkisi
Fıstık üretiminde ağaç varlığı bakımından Şanlıurfa ve Gaziantep bölgenin üretim üssü konumunda bulunuyor. Ancak fıstık tarımının doğası gereği yaşanan periyodik verim değişimleri (var yılı/yok yılı döngüsü) ve küresel iklim değişiklikleri üretimi doğrudan etkiliyor. Türkiye Fıstık Üreticileri Merkez Birliği Başkanı Faruk Akbaş, fıstığın yalnızca bir tarım ürünü değil, binlerce ailenin temel geçim kaynağı olduğunu vurguladı. Önceki yılın fıstıkta "yok yılı" olduğunu ve kuraklık ile zirai don nedeniyle üretimde kayıplar yaşandığını hatırlatan Akbaş, bu yıl da bölgede etkili olan şiddetli rüzgarın rekolteyi olumsuz etkilediğini belirtti. Buna rağmen bölge çiftçisi, bahçelerindeki sulama ve bakım çalışmalarını büyük bir özveriyle sürdürüyor.
Hedef: 2026'da Daha Güçlü İhracat ve Yeni Pazarlar
Bölgede yaklaşan hasat dönemi, hem üreticiler hem de ihracatçılar için yeni bir umut taşıyor. Çiftçilerin sahada gösterdiği yoğun emek ve üretim disiplininin önemine dikkat çeken yetkililer, elde edilecek kaliteli ürünün önümüzdeki süreçte ihracat rakamlarını hızla yukarı taşıyacağını öngörüyor. Üretim kalitesinin standartların üzerine çıkmasıyla hem iç piyasada hem de dış pazarlarda fıstığa olan talebin güçlenmesi bekleniyor. Sektör temsilcileri, mevcut pazarlardaki payı derinleştirmenin yanı sıra farklı coğrafyalara açılarak "yeşil altın"ın ihracat rotasını genişletmek için çalışmalarını aralıksız sürdürüyor.
