Türkiye'nin en kalabalık şehri olan İstanbul'da araç sahipliği oranının her geçen gün artması, beraberinde yeni düzenlemeleri de zorunlu kılıyor. 2018 yılında geçiş yapılan üç harfli plaka sisteminde artık sona yaklaşılırken, İstanbul plaka serisi hususi araçlar için tükenme tehlikesiyle karşı karşıya kaldı. Güncel verilere göre, şehirde trafiğe kayıtlı motorlu kara taşıtı sayısı milyonları aşarken, plaka tahsisinde kullanılan mevcut harf grupları da hızla eriyor.
Hususi Araçlar İçin Sadece Beş Harf Grubu Kaldı
Yeni araç satışlarındaki yukarı yönlü ivme ve farklı illere kayıtlı olup ikametgah değişikliği veya alım-satım yoluyla 34 plaka koduna geçirilen araçlar, serilerin beklenenden çok daha hızlı bir şekilde bitmesine yol açtı. 2018 yılında "34 AAB 001" formatıyla başlayan yeni dönemde, bugün itibarıyla 'R' harfiyle başlayan serilerin dağıtımına geçilmiş durumda.
Trafik tescil birimlerindeki mevcut işleyişe göre, 'R' serisinin tamamlanmasının ardından sırasıyla 'S', 'U', 'V', 'Y' ve 'Z' harf grupları kullanıma açılacak. Sistemde yer alan 'T' harfiyle başlayan plaka serileri ise yalnızca ticari taksilere tahsis edildiği için hususi araçların kullanımına sunulamıyor. Bu durum, sivil araç sahipleri için kullanılabilecek yeni plaka formatı alternatiflerinin daralmasına ve harf gruplarının sayısının daha da azalmasına neden oluyor. İstanbul'da yoğun tescil işlemleri sebebiyle yeni bir plaka harf grubunun tamamen tüketilmesi ortalama 6 ila 8 ay gibi kısa bir sürede gerçekleşiyor. Diğer büyükşehirlerde ve Anadolu illerinde ise kısa vadede böyle bir darboğaz öngörülmüyor.
Yeni Plaka Formatı İçin İki Farklı Çözüm Masada
Mevcut serilerin tamamen tükenmesi senaryosuna karşılık yetkililer şimdiden alternatif planlar üzerinde çalışmaya başladı. Araç plaka sistemi için masada ağırlıklı olarak iki farklı çözüm formülü bulunuyor. Bu seçeneklerden ilki, daha önce trafikten çekilmiş, hurdaya ayrılmış veya çeşitli nedenlerle iptal edilmiş üç harfli plakaların gerekli yasal bekleme sürelerinin ardından yeniden kullanıma açılması.
Gündemdeki ikinci ve daha köklü çözüm seçeneği ise plakalardaki rakam bölümünün genişletilmesi. Bu formülün hayata geçirilmesi durumunda, plakalardaki rakam hanesi dörde çıkarılacak. Böylece "34 XXX 0001" şeklinde yepyeni bir dizilime geçiş yapılacak. Uzmanlar, standart plaka sacı ölçülerinin üç harf ve dört rakamdan oluşan bu yeni sistemi destekleyecek genişlikte olduğunu belirtiyor.
Son Kararı Emniyet Birimleri Verecek
Milyonlarca sürücüyü ve sıfır ya da ikinci el araç almayı planlayan vatandaşları yakından ilgilendiren bu değişiklikle ilgili nihai kararın ilgili trafik tescil birimleri tarafından verilmesi bekleniyor. Hangi yöntemin seçileceği ve uygulamaya ne zaman başlanacağı, önümüzdeki aylarda harf serilerindeki tükenme hızına bağlı olarak kesinlik kazanacak.
