Uluslararası basın örgütleri ve insan hakları kuruluşları, ülkede medya özgürlüğünün son yıllarda belirgin şekilde gerilediğine dikkat çekiyor.
Sınır Tanımayan Gazeteciler’in (RSF) 30 Nisan’da yayımladığı Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’ne göre İsrail, 180 ülke arasında 116’ncı sırada yer aldı. Bu tablo, ülkenin 2000’li yılların başındaki konumuna kıyasla ciddi bir düşüşe işaret ediyor.
Basın özgürlüğünde yıllar içinde sert düşüş
RSF verilerine göre İsrail, 2002 yılında endeksin ilk yayımlandığı dönemde 172 ülke arasında 56’ncı sıradaydı. Aradan geçen yıllarda ülkenin sıralamasında yaşanan gerileme, medya ortamındaki değişimlerin uluslararası düzeyde de izlendiğini gösteriyor.
Gazze savaşıyla birlikte gazetecilere yönelik kayıplar arttı
Gazze’de devam eden savaş sürecinde İsrail ordusunun saldırıları sonucu 235’ten fazla Filistinli medya çalışanının hayatını kaybettiği bildiriliyor. Bu durum, uluslararası kamuoyunda en çok tartışılan başlıklardan biri haline geldi.
Ayrıca İsrail’in yabancı basın kuruluşlarının Gazze’ye girişine izin vermemesi, haber akışının doğrudan bölgeden sağlanmasını büyük ölçüde engelliyor.
İçeride medya üzerindeki yasal ve siyasi baskılar
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu liderliğindeki hükümetin, son dönemde medya politikalarında daha sert adımlar attığı belirtiliyor. Hükümetin, kendisini yeterince desteklemediğini düşündüğü basın kuruluşlarını hedef alan çeşitli yasal düzenlemeler üzerinde çalıştığı ifade ediliyor.
Bu kapsamda öne çıkan başlıklar arasında:
Görsel yayıncılık alanında hükümete geniş yetkiler tanıyan yasa tasarıları
Devlet tarafından atanan düzenleyici kurulların oluşturulması planları
Mevcut bağımsız medya denetim kurumlarının kaldırılması önerileri
yer alıyor.
Radyo kapatma kararı ve medya boykotu
Kasım 2025’te İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, orduya bağlı kamu radyosu Galatz’ın kapatılacağını açıklamış, ancak karar Yüksek Mahkeme tarafından geçici olarak durdurulmuştu.
Bunun yanında hükümetin, sol eğilimli Haaretz gazetesine yönelik kamu kurumları aracılığıyla dolaylı bir boykot politikası uyguladığı ve kamu fonlarıyla desteklenen kuruluşlara bu gazete ile iş birliği yapmama çağrısında bulunduğu da bildiriliyor.
Netanyahu’nun medya yaklaşımı tartışılıyor
Başbakan Netanyahu’nun, özellikle ana akım medyayı sık sık eleştirerek “taraflı yayın yapmakla” suçladığı, buna karşılık hükümete yakın sağcı medya kuruluşlarının daha görünür hale gelmesini desteklediği belirtiliyor.
Bu yaklaşım, bazı çevrelerce medya çoğulculuğunu artırma girişimi olarak yorumlanırken, eleştirmenler tarafından basın üzerinde siyasi etki kurma çabası olarak değerlendiriliyor.
Savaş döneminde haber kısıtlamaları
İsrail’de savaş dönemlerinde uygulanan medya kısıtlamaları da dikkat çekiyor. Son İran geriliminde:
Füze saldırılarının tam konumlarının açıklanması yasaklandı
Saldırıların yol açtığı hasar detaylarının paylaşımı sınırlandırıldı
gibi uygulamalar devreye girdi. Bazı bağımsız yayın organları, gazetecilerin yalnızca sınırlı bilgi paylaşmasına izin verildiğini aktarıyor.
Oto-sansür ve kamuoyu algısı tartışması
Uzmanlara göre İsrail medyasında yalnızca resmi kısıtlamalar değil, aynı zamanda yaygın oto-sansür eğilimi de dikkat çekiyor. Özellikle askeri operasyonların insani etkilerine dair haberlerin sınırlı yer bulması, kamuoyunda tek taraflı bir bilgi akışı tartışmasını beraberinde getiriyor.
