Amerika Birleşik Devletleri başkanlarını taşıyan ve dünyanın en güvenli hava araçları olarak kabul edilen Air Force One uçaklarının yenilenme süreci, ciddi bütçe artışları ve teknik gecikmelerle devam ediyor. Havacılık şirketi Boeing tarafından yapılan son açıklamalarda, iki yeni başkanlık uçağının 2028 yılına kadar teslim edilmesinin beklendiği ancak bu hedefe ulaşabilmek için bütçede yeni bir artışa gidilmesinin gerekeceği ifade edildi. İngiltere'de düzenlenecek olan Farnborough Airshow öncesinde basına açıklamalarda bulunan Boeing Savunma, Uzay ve Güvenlik CEO'su Steve Parker, projede gelinen son durumu ve karşılaşılan maliyet zorluklarını kamuoyuyla paylaştı.
Bütçe 5 milyar doları aşarak rekor seviyeye ulaştı
Boeing, iki adet Boeing 747-8 tipi ticari yolcu uçağını ABD başkanının kullanımı için son teknoloji savunma ve iletişim sistemleriyle donatılmış askeri uçaklara dönüştürmek üzere 2018 yılında 3,9 milyar dolarlık bir sözleşme imzalamıştı. Ancak geçen süreç zarfında teknik aksaklıklar, mühendislik zorlukları ve sertifikasyon süreçlerinin uzaması nedeniyle projenin toplam maliyeti 5 milyar dolar sınırını aşmış durumda. Şirket yetkilileri, uçakların iç kablolama işlemleri, yapısal modifikasyonlar ve resmi havacılık sertifikalarının tamamlanması aşamalarında maliyet artışının bir süre daha devam edebileceğini öngörüyor. Yeni uçakların, 1990 yılından bu yana hizmet veren ve artık ekonomik ömrünü tamamlamak üzere olan mevcut başkanlık uçaklarının yerini alması planlanıyor.
Katar'dan alınan geçici uçak ve güvenlik endişeleri
Yeni uçakların teslimatındaki uzun gecikmeler sebebiyle ABD yönetimi ara çözümlere yönelmek durumunda kaldı. Amerika Birleşik Devletleri, Mayıs 2025'te Katar'dan gelen lüks bir Boeing 747 uçağını geçici olarak başkanlık filosuna dahil etmiş ve bu uçak köprü görevi görmesi amacıyla hizmete alınmıştı. Ancak yüksek düzeydeki güvenlik protokolleri, bu geçici uçağın kullanımında bazı hassasiyetleri beraberinde getirdi. Geçtiğimiz dönemde Türkiye'ye gerçekleştirdiği resmi ziyaretin ardından ABD Başkanı Donald Trump'ın, güvenlik gerekçeleriyle Katar menşeli bu lüks jet yerine Washington'a dönüş yolculuğunda eski Air Force One uçağını tercih ettiği bildirildi. Bu durum, başkanlık seviyesindeki uçuşlarda gelişmiş askeri savunma sistemlerinin önemini bir kez daha ortaya koydu.
Test süreçleri gelecek yıl başlıyor
Gelişmiş füze savunma sistemleri, elektromanyetik dalgalara karşı koruma ve havada yakıt ikmali yapabilme gibi olağanüstü özelliklerle donatılacak olan yeni jetlerin ilk teknik uçuş testlerinin önümüzdeki yıl başlatılması hedefleniyor. Boeing yetkilileri, takvimin halihazırda orijinal planın dört yıl gerisinde seyrettiğini kabul etse de 2028 yılındaki nihai teslimat hedefinde herhangi bir sapma öngörmediklerini vurguluyor. Projenin başarıyla tamamlanması, hem ABD'nin hava savunma prestiji hem de son dönemde ticari ve askeri kanatta zorlu mali süreçlerden geçen Boeing'in uluslararası imajı açısından kritik bir önem taşıyor. Küresel havacılık sektörü ve savunma sanayii uzmanları, projenin önümüzdeki dönemde yaratacağı ek mali yükleri yakından takip etmeyi sürdürüyor.
