Donald Trump’ın sunduğu 15 maddelik çözüm paketi, İran’ın nükleer programının tamamen sınırlandırılması ve Hürmüz Boğazı’nın koşulsuz açılması gibi sert maddeler içeriyor.
Tahran ise bu teklifi “egemenliğe müdahale” olarak nitelendirerek reddetti ve kendi 10 maddelik karşı teklifini sundu. Bu metinde;
Yaptırımların kaldırılması
Sivil nükleer programın tanınması
Saldırılara karşı güvence verilmesi
Dondurulan varlıkların iadesi
gibi talepler öne çıktı.
ABD İÇİNDE GÖRÜŞ AYRILIKLARI
Trump, İran’ın teklifini “mantıklı ve konuşulabilir” olarak değerlendirirken, Beyaz Saray ve James David Vance cephesinden gelen açıklamalarda taleplerin “kabul edilemez” olduğu belirtildi. Bu durum, ABD içinde görüş ayrılığı olduğu yorumlarına yol açtı.
Lübnan’ın ateşkese dahil olup olmadığı konusu en büyük kriz başlıklarından biri haline geldi.
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ateşkesin Lübnan’ı da kapsadığını açıklarken, ABD cephesi bunu reddetti. Binyamin Netanyahu’nun baskısıyla Washington’un tutum değiştirdiği iddia edildi.
İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarını sürdürmesi, ateşkesin fiilen ihlal edildiği yönünde değerlendirmelere neden oldu.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, İsrail’in Lübnan saldırılarının ateşkes anlaşmasını ihlal ettiğini belirterek, bu durumun müzakereleri anlamsız hale getirebileceği uyarısında bulundu.
Kalibaf da “Zaman daralıyor” diyerek ABD’ye acil adım atma çağrısı yaptı.
KRİTİK BİR DÖNÜM NOKTASI
Tüm bu gelişmeler ışığında, İslamabad’da yapılması planlanan görüşmeler kritik bir dönüm noktası olarak görülüyor. Ancak;
Sahadaki çatışmaların sürmesi
ABD’den gelen çelişkili açıklamalar
Tarafların sert talepleri
barış umutlarını zayıflatırken, görüşmelerin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği bile belirsizliğini koruyor.
İslamabad’da, Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında yapılması planlanan görüşmeler öncesinde geniş çaplı güvenlik önlemleri alındı. Başkent genelinde “kırmızı alarm” ilan edilirken, heyetlerin güvenliği için 10 binden fazla personel görevlendirildi.
Şehir Genelinde Üst Düzey Önlem
Pakistan basınında yer alan bilgilere göre, güvenlik tedbirleri ordu koordinasyonunda yürütülüyor.
İslamabad ve Pencap polisi sürece aktif destek veriyor
Trafik akışı için özel ekipler sahada görev yapıyor
Kamu binaları çevresinde yoğun güvenlik konuşlandırıldı
Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar, görüşmeler kapsamında ülkeye gelecek gazeteciler için vize kolaylığı sağlanacağını açıkladı.
“Hava yolu şirketlerinden ilgili kişilerin vizesiz uçağa kabul edilmesini istedik, Pakistan’da ise kapıda vize uygulaması olacak.” dedi.
ABD Heyetine Vance Liderlik Edecek
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, 11 Nisan’daki görüşmelere ABD adına James David Vance’in katılacağını duyurdu.
Donald Trump, 8 Nisan’da 2 haftalık geçici ateşkesi kabul ettiklerini açıklamış, Hürmüz Boğazı’nın açılması şartını öne sürmüştü.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi ise müzakerelerin en fazla 15 gün içinde sonuçlandırılmasını hedeflediklerini bildirdi.
Türkiye, Pakistan ve Mısır, taraflar arasında diplomatik temasların sürmesi için yoğun çaba gösteriyor.
Ancak İsrail yönetiminin, ateşkesin Lübnan’ı kapsamadığını savunarak saldırılarını sürdürmesi, sürecin en kritik kırılma noktası olarak öne çıkıyor.
