ABD Başkanı Donald Trump, ABD ordusunun gece boyunca İran’a yönelik çok sert saldırılar gerçekleştirdiğini ve bu operasyonların ardından Hürmüz Boğazı’nın yeniden ticari geçişlere açık hale geldiğini söyledi.
Trump, NBC'nin "Meet the Press" programında yaptığı açıklamada, İran’ın saldırıların ardından nükleer faaliyetleri de kapsayan bir barış anlaşmasını kabul ettiğini ancak kısa süre sonra bu anlaşmadan geri adım attığını öne sürdü.
“Anlaşmadan Saatler Sonra İHA Saldırısı Geldi”
Trump, CNN'in "State of the Union" programında kendisine yöneltilen soruya yanıt verirken, “Sonra, birdenbire, bundan iki saat sonra bir gemiye insansız hava aracıyla saldırdılar. Ben de ‘Bu insanlarda bir sorun var’ dedim” ifadelerini kullandı.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), daha önce yaptığı açıklamada, seyrüsefer özgürlüğünü korumak amacıyla bölgedeki güçlerin hazır durumda olduğunu duyurdu.
CENTCOM'un sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda ise, “İran boğazı kontrol etmiyor. Trafik akıyor” denildi.
İran Boğazın Kapatıldığını Duyurdu
Öte yandan İran'ın savaş döneminde oluşturduğu Basra Körfezi Boğazı İdaresi, CENTCOM’un geçen hafta gerçekleştirdiği faaliyetleri gerekçe göstererek Hürmüz Boğazı’nın ikinci bir duyuruya kadar kapatıldığını açıkladı.
Kurum tarafından yapılan açıklamada, bölgede istikrar sağlandıktan sonra gemi geçişlerine ilişkin başvuruların yeniden değerlendirileceği belirtildi.
Tanker Saldırıları Gerilimi Artırdı
Geçtiğimiz ay imzalanan İslamabad Mutabakat Zaptı sonrasında Hürmüz Boğazı’ndaki ticari trafik önemli ölçüde artmıştı. Anlaşma kapsamında İran’ın belirli bir süre ticari gemilerden geçiş ücreti almaması ve tarafların ateşkese uyması öngörülüyordu.
Ancak son günlerde bölgede yaşanan gelişmeler nedeniyle geçişlerin yeniden azaldığı bildirildi.
İddialara göre İran güçleri, geçen hafta Umman açıklarında Hürmüz Boğazı’ndan geçen bazı tankerlere saldırı düzenledi. İranlı yetkililerin ise gemilerin yalnızca önceden onaylanan rotaları kullanmaları gerektiğini savunduğu belirtildi.
ABD’den İran’a Misilleme Operasyonları
Washington yönetimi, tanker saldırılarının ateşkes anlaşmasının açık ihlali olduğunu savunarak İran’a yönelik geniş kapsamlı operasyonlar başlattı.
ABD’nin önce İran’ın kıyı bölgelerindeki 80’den fazla hedefi, ardından ikinci dalgada yaklaşık 90 ek hedefi vurduğu aktarıldı.
Bazı kaynaklar, üst düzey İranlı yetkililerin saldırıların hata sonucu gerçekleştiğini ABD'li yetkililere ilettiğini öne sürerken, Washington yönetimi bu açıklamalara temkinli yaklaşıyor.
ABD’nin Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Mike Waltz, ABC News'e yaptığı açıklamada İran’ın savunmasına ilişkin, “Buna inanmıyorum. Biz de inanmıyoruz. Eğer gerçekten öyleyse disiplin nerede, kamuoyu önünde özür nerede?” ifadelerini kullandı.
Karşılıklı Saldırılar Bölgeye Yayıldı
CENTCOM’un İran’a yönelik ilk saldırı dalgasını, ABD'nin İran’ı sorumlu tuttuğu Kıbrıs bayraklı bir gemiye düzenlenen saldırının ardından başlattığı belirtildi.
İran ise güçlerinin bölgede yasa dışı hareket ettiğini öne sürdüğü bir gemiyi hedef aldığını doğrularken, buna karşılık Basra Körfezi’ndeki ABD askeri tesislerine saldırılar düzenlediğini açıkladı.
Çeşitli haberlerde, İran'ın geçen hafta Bahreyn, Kuveyt, Katar, Ürdün, Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki ABD askeri varlıklarını hedef aldığı öne sürüldü.
Birleşmiş Milletler’den Kritik Uyarı
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, taraflara itidal çağrısında bulunarak, tam kapsamlı bir çatışmanın yeniden başlamasının hem bölge hem de dünya için “felaket sonuçlar doğurabileceği” uyarısında bulundu.
İran devlet medyası, ülkenin çeşitli kıyı bölgelerinde patlama sesleri duyulduğunu bildirdi.
Fars Haber Ajansı, patlamaların özellikle Bandar Abbas ve Qeshm Adası çevresinde hissedildiğini aktarırken, yarı resmi Mehr Haber Ajansı, Farur Adası’nda düzenlenen saldırılarda bir telekomünikasyon çalışanının hayatını kaybettiğini, iki kişinin yaralandığını duyurdu.
Ayrıca Qeshm Adası’ndaki askeri tesislerin de füze saldırılarının hedefi olduğu bildirildi.
İran’dan Yeni İHA Saldırısı İddiası
Saldırıların ardından İran medyası, Devrim Muhafızları'nın Kuveyt'teki ABD roketatar sistemlerine insansız hava araçlarıyla saldırı düzenlediğini öne sürdü.
Böylece Hürmüz Boğazı merkezli kriz, tarafların karşılıklı hamleleriyle bölgesel güvenlik açısından yeni bir gerilim başlığı haline geldi.
