İran’da geçtiğimiz aylarda ekonomik sıkıntılar nedeniyle başlayan ve kısa sürede geniş çaplı sokak hareketlerine dönüşen olaylarla ilgili yargı süreçleri devam ediyor. İsfahan kentinde yaşanan protestolar sırasında emniyet güçlerine ait bir araca saldırdığı ve devlet düzenini yıkmaya teşebbüs ettiği iddiasıyla yargılanan Sasan Azadvar, "Muharebe" (Allah’a karşı savaş açmak) suçlamasıyla çarptırıldığı idam cezasına mahkum edildi. Yargı makamları, Azadvar hakkındaki infazın bu sabah gerçekleştirildiğini duyurdu.
İsfahan’daki Olaylar ve "Muharebe" Suçlaması
Ocak 2026’da İsfahan’da patlak veren olaylar sırasında, emniyet güçlerine ve sivil vatandaşlara ait araçların hedef alındığı bildirilmişti. İran yargı makamlarından yapılan açıklamada, Sasan Azadvar'ın bu saldırılarda aktif rol aldığı ve kamu güvenliğini kasten tehlikeye attığı belirtildi. İran ceza hukukunda "devlete ve kamu düzenine karşı silahlı eylemde bulunmak" olarak tanımlanan "Muharebe" suçundan yargılanan sanık, yerel mahkemenin verdiği kararın üst mahkemece onanmasının ardından idam edildi.
Ekonomik Krizden Sosyal Patlamaya
İran’daki toplumsal hareketlilik, 28 Aralık 2025 tarihinde yerel para biriminin döviz karşısında tarihi bir değer kaybı yaşamasıyla başladı. Başkent Tahran’daki Büyük Çarşı esnafının kepenk kapatma eylemiyle fitili ateşlenen süreç, kısa sürede ülkenin diğer eyaletlerine sıçradı. Ekonomik dar boğazın tetiklediği bu gösteriler, zamanla yönetim karşıtı sloganların yükseldiği toplumsal olaylara dönüştü. Hükümetin internet erişimine kısıtlamalar getirdiği 8 Ocak 2026 tarihinde, olaylar en şiddetli noktasına ulaştı.
Kayıplar ve Resmi Veriler Arasındaki Fark
Olaylar süresince yaşanan can kayıplarına dair veriler ise tartışılmaya devam ediyor. İran Şehit ve Gaziler Vakfı ile Adli Tıp Kurumu, 21 Ocak'ta yaptıkları ortak açıklamada, güvenlik güçleri ve siviller dahil olmak üzere toplamda 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiğini bildirmişti. Resmi makamlar, bu ölümlerin büyük bir kısmından "silahlı terör gruplarını" sorumlu tutarken, 690 kişi hakkında ise net bir bilgi paylaşmadı.
Buna karşın, uluslararası insan hakları örgütleri ve aktivistler çok daha yüksek rakamlar telaffuz ediyor. Bağımsız kaynaklar, gözaltına alınanların sayısının 40 bini aştığını ve can kaybının resmi rakamların çok üzerinde olduğunu iddia ediyor. Sasan Azadvar’ın idamı, bu karmaşık ve gergin sürecin yargı aşamasındaki en son ve somut sonuçlarından biri olarak kayıtlara geçti.
