Kurum, çatışmalar bugün sona erse bile maliyetlerin normale dönmesinin 2-3 ay sürebileceğini açıkladı.
FAO Başekonomisti Maximo Torero, New York’taki BM Genel Merkezi’ne çevrim içi bağlanarak gazetecilere yaptığı değerlendirmede, özellikle enerji ve gıda tedarik zincirlerinde ciddi kırılmalar yaşandığını vurguladı.
Küresel emtia akışında sert darbe
Torero, Basra Körfezi’nde artan gerilimin küresel emtia akışlarında hızlı ve şiddetli aksamalara yol açtığını ifade etti. Çatışmalar öncesinde Hürmüz Boğazı üzerinden günlük yaklaşık 20 milyon varil petrol taşındığını, ancak saldırıların ardından bu trafiğin yüzde 90 oranında durduğunu belirtti.
Bu durumun yalnızca enerji piyasalarını değil, gıda fiyatlarından lojistik maliyetlere kadar geniş bir alanı etkilediği kaydedildi.
“Çatışma bitse bile etkisi devam edecek”
FAO’ya göre, kısa vadede ateşkes sağlansa bile piyasalardaki dalgalanma hemen sona ermeyecek.
Torero, “Çatışma bugün sona erse bile bu, maliyetlerin istikrara kavuşmasının 2-3 ay sürebileceği anlamına geliyor.” diyerek toparlanma sürecinin zaman alacağını vurguladı.
Çatışmaların bir iki hafta içinde sona ermesi halinde piyasaların yaklaşık 3 ay içinde dengeye gelebileceği, ancak sürenin uzaması durumunda risklerin katlanarak artacağı ifade edildi.
Gıda ve enerji krizi riski büyüyor
Torero, çatışmaların devam etmesi halinde küresel gıda ve enerji tedarikinde daha ciddi sorunlar yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Özellikle Körfez ülkelerinde çalışan milyonlarca göçmen işçinin gelirlerinin azalmasının, bu kişilerin ülkelerine gönderdikleri parayı (remittances) düşürebileceği ve bunun da Güney Asya ve Doğu Afrika ekonomilerini olumsuz etkileyebileceği belirtildi.
“Durum oldukça endişe verici olabilir”
Torero, çatışmaların uzaması halinde tabloya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
Gerçekçi olmalıyız. Eğer bu çatışmalar daha uzun süre devam ederse, durum oldukça endişe verici olacak.
Uluslararası toplumun riskleri azaltmak için hızlı çözüm üretmesi gerektiğini vurgulayan Torero, aksi senaryonun çok daha ağır sonuçlar doğurabileceğini dile getirdi.
İklim krizi etkisi daha da artırabilir
FAO Başekonomisti, çatışmaların etkisinin yalnızca jeopolitik faktörlerle sınırlı kalmayabileceğini de söyledi.
Yaklaşan El Nino hava olayıyla birlikte kuraklık ve sel gibi iklim kaynaklı risklerin devreye girmesi halinde, mevcut krizin çok daha derinleşebileceğine dikkat çekti. Torero, bu faktörlerin birleşmesi durumunda ortaya çıkabilecek tabloyu “çok dramatik” olarak nitelendirirken, etkilerin Rusya-Ukrayna Savaşı sürecinden bile daha ağır olabileceği uyarısında bulundu.
