Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) e-ticaret platformlarını ayıplı mal sorumluluğundan muaf tutan yasal düzenlemeleri iptal etmesinin ardından, sektörde yeni düzenleme beklentisi gündeme geldi.
Ticaret Bakanlığı'ndan alınan bilgilere göre, Anayasa Mahkemesi, elektronik ticaret yoluyla satın alınan ayıplı mallar nedeniyle uğranılan manevi zararın tazmini talebiyle açılan davaya ilişkin 2 Haziran'da yayımlanan kararla, "Aracı hizmet sağlayıcılarını ayıplı mala ilişkin tüketici haklarından (seçimlik haklar ve tazminat) muaf tutan" ibare ile "Aracı hizmet sağlayıcılarının platform üzerinde sunulan içerik ve içeriğe konu mal ya da hizmetle ilgili hukuka aykırı hususlardan sorumlu olmadığı" ibarelerini iptal etti. İptal kararı Mart 2027'de yürürlüğe girecek.
Ticaret Bakanlığının bu karar sonrasında e-ticaret platformu temsilcileriyle toplantı yaptığı ve mevcut duruma ilişkin yeni bir çalışma planladığı bildirildi. Çalışmada, e-ticaret sektörünün büyüme ivmesini zedelemeden, tüketici güvenini merkeze alan ve adil işleyen sürdürülebilir bir model oluşturulması için tüm paydaşlarla ortak akıl çerçevesinde hareket edileceği belirtildi.
Mevcut düzenlemede e-ticaret platformları, ayıplı ürün nedeniyle herhangi bir sorumluluk taşımıyordu.
"E-Ticaret Yapan İşletmelerin Yüzde 75'i Şahıs İşletmesi"
Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği (ETİD) Başkanı Hakan Çevikoğlu, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'da yer alan ve aracı hizmet sağlayıcıların sorumluluklarını düzenleyen hükümlerin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiğini, kararın 9 ay sonra yürürlüğe gireceğini söyledi.
İptal edilen hükümlerin yerine nasıl bir düzenleme getirileceğinin henüz netleşmediğini belirten Çevikoğlu, kararın yayımlanmasının ardından Ticaret Bakanlığı yetkilileriyle görüşmeler gerçekleştirdiklerini ifade etti.
Çevikoğlu, "Bakanlığımız öncülüğünde tüketici güvenini merkeze alan, adil ve aynı zamanda sektörün büyümesini teşvik edecek nitelikteki çalışmalara öneriler hazırlıyoruz." dedi.
E-ticaret platformlarının özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler için kritik bir rol oynadığını vurgulayan Çevikoğlu, bu platformlar sayesinde işletmelerin ürünlerini çok daha geniş tüketici kitlelerine ulaştırabildiğine dikkat çekti.
Türkiye'de e-ticaret yapan 634 bin işletmenin yaklaşık yüzde 75'inin şahıs işletmesi olduğunu belirten Çevikoğlu, bu yapının e-ticaret ekosistemi açısından büyük önem taşıdığını ifade etti.
"Yeni Kurallar Gündeme Gelebilir"
Kararın ardından pazaryerlerinin beklentisinin, özellikle dolandırıcılık faaliyetlerini önlemek ve olası sorumlulukları yönetebilmek amacıyla bazı yeni kurallar ve tedbirlerin hayata geçirilmesi olduğunu belirten Çevikoğlu, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Buradaki temel risk, tedbirlerin küçük satıcılar açısından e-ticarete giriş ve faaliyet gösterme koşullarını zorlaştırmasıdır. Örneğin, pazaryerlerinin satıcılardan teminat veya benzeri güvenceler talep etmesi halinde sayılarının 500 bine yaklaştığını tahmin ettiğimiz küçük ve orta ölçekli e-ticaret satıcıları ciddi bir maliyet baskısıyla karşı karşıya kalabilir. Bu da e-ticaretin en önemli faydalarından biri olan küçük işletmelerin büyük pazarlara açılabilme imkanını zayıflatacaktır."
Çevikoğlu, kararın bir diğer önemli etkisinin de küçük e-ticaret platformları üzerinde görülebileceğini ifade etti.
Türkiye'de satıcıların genellikle birden fazla pazaryeri üzerinden satış yaptığını hatırlatan Çevikoğlu, bu durumun küçük ve orta ölçekli platformların da satıcılarla çalışabilmesine ve büyük platformlara karşı rekabetçi alternatifler oluşturabilmesine imkan sağladığını söyledi.
"Küçük Satıcılar İçin Risk Uyarısı"
Çevikoğlu, pazaryerlerinin satıcılardan teminat istemeye başlaması halinde satıcıların birden fazla platformda faaliyet göstermesinin maliyetinin artacağını belirterek, bunun özellikle küçük satıcılar açısından sürdürülebilir olmayabileceğini söyledi.
Bu durumda satıcıların daha çok satış yaptıkları büyük platformları tercih etmek zorunda kalabileceklerini ifade eden Çevikoğlu, bunun da küçük platformların satıcı bulmasını ve mevcut satıcılarını korumasını zorlaştıracağını dile getirdi.
Çevikoğlu, bu gelişmelerin sonucunda e-ticaret sektöründe rekabetin azalabileceğini ve ekosistemin daha yoğunlaşmış bir yapıya doğru evrilebileceğini kaydetti.
