İran'da döviz kurlarındaki aşırı dalgalanma ve hayat pahalılığı nedeniyle başlayan ve ülke geneline yayılan protestolarla ilgili en üst düzeyden açıklama geldi. İran lideri Ayetullah Ali Hamaney, vatandaşların ekonomik taleplerinin meşru olduğunu kabul ederken, sokaklarda güvenliği tehdit eden gruplara karşı daha sert tedbirler alınması gerektiği mesajını verdi. Hamaney, esnafın ve tüccarın yaşadığı sıkıntıların farkında olduklarını ancak bu durumun 'düşmanlar' tarafından suiistimal edildiğini savundu.
'Protesto ile Kargaşa Birbirinden Ayrılmalı'
Hazreti Ali'nin doğum günü ve ABD saldırısında öldürülen İranlı general Kasım Süleymani'nin ölüm yıl dönümü vesilesiyle düzenlenen toplantıda konuşan Hamaney, gündemdeki en sıcak başlık olan ekonomik protestolara değindi. Son dönemde İran Riyali'nde yaşanan rekor değer kaybı ve piyasalardaki istikrarsızlığın iş ortamını olumsuz etkilediğini belirten Hamaney, esnafın şikayetlerinde haklılık payı olduğunu vurguladı.
Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve hükümet yetkililerinin sorunu çözmek için yoğun çaba sarf ettiğini aktaran İran lideri, protestocular ile kargaşa çıkarmaya çalışanların kesin çizgilerle birbirinden ayrılması gerektiğini belirtti. Hamaney, 'Protesto etmek uygundur ancak protesto etmek kargaşa çıkarmaktan farklıdır. Protesto edenle konuşuruz fakat kaos çıkaranla konuşmanın bir anlamı yok. Kaosçulara hadleri bildirilmelidir' ifadelerini kullandı.
Dövizdeki Artış İçin 'Düşman' Vurgusu
Hamaney, konuşmasında ekonomik krizin sebebini dış faktörlere bağladı. Döviz kurundaki açıklanamayan artışın ve istikrarsızlığın doğal bir ekonomik süreç olmadığını savunan Hamaney, bunun doğrudan İran'ın düşmanlarının bir müdahalesi olduğunu öne sürdü. 'Düşman boş durmaz ve her fırsattan yararlanır' diyen Hamaney, geri adım atmayacaklarını ve halkın desteğiyle bu süreci atlatacaklarını dile getirdi.
Pezeşkiyan Farklı Bir Tutum Sergilemişti
Ülke genelindeki gösteriler, 28 Aralık 2025 tarihinde ulusal para biriminin döviz karşısında erimesi üzerine Tahran Kapalı Çarşı esnafının kepenk kapatmasıyla başlamıştı. Kısa sürede diğer kentlere yayılan eylemler sonrası Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Hamaney'in aksine daha özeleştirel bir yaklaşım sergilemişti. Pezeşkiyan, halkın memnuniyetsizliğini kabul ederek mevcut ekonomik tablodan hükümetin sorumlu olduğunu belirtmiş ve yetkililere 'ABD gibi dış aktörleri suçlamamaları' çağrısında bulunmuştu.
Gösterilerde Can Kayıpları Artıyor
Ekonomik taleplerle başlayan gösteriler, bazı bölgelerde şiddet olaylarına dönüştü. Loristan eyaletine bağlı Kuhdeşt ilçesinde 31 Aralık 2025'te yaşanan olaylarda 21 yaşındaki bir Besic mensubu hayatını kaybederken, 13 polis memuru yaralandı.
Şiddetin dozu yeni yılın ilk günlerinde de düşmedi. Çeharmahal ve Bahtiyari eyaletine bağlı Lordigan ilçesindeki protestolarda 1 Ocak'ta 2 kişinin öldüğü bildirildi. Aynı gün Loristan eyaletine bağlı Azna kentinde ise bir polis karakoluna düzenlenen saldırıda 3 kişinin yaşamını yitirdiği açıklandı. Sahadaki gerilim sürerken, güvenlik güçlerinin önlemleri artırdığı gözleniyor.
AA
