Türkiye, uluslararası diplomasinin merkez üssü haline gelen tarihi bir buluşmaya ev sahipliği yapıyor. Ankara'da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, küresel savunma üretimi ve transatlantik yatırımların odağa alındığı Savunma Sanayii Forumu ile resmen başladı. İttifakın geleceğini şekillendirecek kritik kararların ele alınacağı zirve, dünya liderlerini başkentte bir araya getirdi.
Savunma Yatırımlarında Yüzde 5 Hedefi ve Somut Adımlar
Zirvenin açılışında konuşan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, transatlantik ittifakın savunma kapasitesini artırmaya yönelik önemli açıklamalarda bulundu. Geçtiğimiz yıl Lahey'de alınan kararları hatırlatan Rutte, müttefik ülkelerin 2035 yılına kadar gayrisafi yurt içi hasılalarının (GSYİH) yüzde 5'ini savunmaya ayırma hedefi doğrultusunda kayda değer bir ilerleme sağladığını belirtti.
Ankara'da bu stratejik kararların somut sonuçlara dönüştüğünü vurgulayan Genel Sekreter, Atlantik'in her iki yakasındaki müttefik devletlerin ve sanayi devlerinin milyarlarca dolar değerinde ortak projelere imza attığını bildirdi. Yatırımların yalnızca güvenliği artırmakla kalmayacağını, aynı zamanda on binlerce istihdam yaratarak ekonomiyi canlandıracağını ifade eden Rutte, projelerin çok uluslu iş birlikleriyle yürütüldüğünün altını çizdi.
Hava Gücünü Artıracak Dev Uçak Alımı
Forum bünyesinde duyurulan ilk büyük anlaşma, NATO’nun hava savunma ve caydırıcılık kabiliyetini artırmayı hedefleyen çok uluslu bir projeyi içeriyor. Bu kapsamda katılımcı müttefik ülkelerin, tanker taşıma filolarını güçlendirmek amacıyla Airbus firmasından 12 adet yeni uçak satın alacağı açıklandı.
Avrupa'nın endüstriyel liderliğinde yürütülen proje, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki sanayi ortaklarını da kapsayarak NATO ile Avrupa Birliği arasındaki operasyonel bağı kuvvetlendiriyor. Yeni hava araçları, geniş deniz alanlarında gece ve gündüz kesintisiz gözetleme imkânı sunarak stratejik bölgelerde yüksek irtifada daha verimli bir koruma kalkanı oluşturacak. Airbus'ın Çok Rollü Tanker Uçağı (MRTT) girişimine katılan 10 ülke ise Belçika, Çekya, Danimarka, Finlandiya, Almanya, Lüksemburg, Hollanda, Norveç, İsveç ve İspanya olarak açıklandı.
Ankara'da Diplomasi Trafiği ve "NATO 3.0" Vizyonu
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, zirve kapsamında dünya siyasetine yön veren çok sayıda liderle ikili temaslarda bulunacak. Görüşme gerçekleştirilecek liderler arasında ABD Başkanı Donald Trump, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer gibi kritik isimler yer alıyor.
Zirve boyunca dışişleri ve savunma bakanları da çalışma yemeklerinde stratejik başlıkları değerlendirecek. Ayrıca 2004 yılında İstanbul'da temelleri atılan ve Körfez ülkelerini kapsayan İstanbul İşbirliği Girişimi'nin (İİG) dışişleri bakanları düzeyindeki özel oturumu da Ankara'da icra edilecek.
Küresel basının yoğun ilgi gösterdiği zirvenin ana gündem maddesini, transatlantik ilişkilerdeki dönemsel gerilimlere rağmen müttefikler arasında tam dayanışma mesajı verilmesi oluşturuyor. "NATO 3.0" vizyonunun inşa edilmesinin planlandığı organizasyonda, Avrupa'nın konvansiyonel savunmada daha fazla sorumluluk üstlenmesi ve Ukrayna'ya yönelik destek stratejilerinin geleceği kapsamlı bir biçimde karara bağlanacak.
