Fransa yargı makamları, Avrupa’nın prestijli kütüphanelerini hedef alan ve Rus edebiyatının nadir eserlerinin çalınmasıyla sonuçlanan geniş çaplı hırsızlık şebekesine yönelik davayı karara bağladı. Paris’te görülen davada, suç örgütü üyesi olduğu belirlenen altı Gürcü vatandaşı, "suç işlemek amacıyla örgüt kurmak" ve "kültürel varlıkları çalmak" suçlarından ağır cezalara çarptırıldı.
Titizlikle Planlanan "Hazine Hırsızlığı"
Soruşturma dosyasına yansıyan bilgilere göre, sanıkların gerçekleştirdiği eylemler oldukça organize ve titiz bir çalışma içeriyordu. Hırsızlar, kütüphanelere giderek hedeflenen nadir eserleri detaylıca inceleyip fotoğraflarını çekiyor ve ölçülerini alıyordu. Ardından, orijinal eserleri çalarak yerlerine ayırt edilmesi oldukça güç olan sahte kopyalarını bırakıyorlardı.
Mahkeme heyeti, bu operasyonu "son derece planlı, organize ve büyük bir operasyon" olarak nitelendirdi. Sadece Fransa Ulusal Kütüphanesi’ndeki (BnF) kayıpların maddi değerinin 770 bin euro civarında olduğu tahmin ediliyor. Sanıklardan Mikheil Z., en ağır cezayı alarak 7 yıl hapis cezasına çarptırıldı ve cezasını tamamlamasının ardından Fransa’dan kalıcı olarak men edildi.
Avrupa Genelinde Organize Bir Şebeke
Dava sadece Fransa ile sınırlı kalmayıp, Almanya, İsviçre ve Çekya gibi pek çok ülkeyi etkileyen geniş bir suç ağını gözler önüne serdi. Europol ve Eurojust koordinasyonunda yürütülen soruşturmalar sonucunda, 2024 yılında Avrupa genelinde birçok tutuklama gerçekleştirilmişti.
Sanıklardan bazılarının daha önce Baltık ülkelerinde benzer suçlardan hüküm giymiş olması, olayın uluslararası bir organize suç şebekesi tarafından yürütüldüğünü doğruluyor. Litvanya’da 600 bin euro değerinde nadir yayın çaldığı belirlenen Mikheil Z. ve Estonya’da benzer suçlardan cezası bulunan Beqa T. gibi isimlerin bu ağın merkezinde yer aldığı öne sürülüyor.
Kültürel Mirasın "Geri Kazanılması" Şüphesi
Yetkililer, hırsızlıkların yalnızca maddi kazanç amacı gütmeyebileceği üzerinde duruyor. Soruşturma, bu eylemlerin Ukrayna’daki savaş sonrası artan gerilimle bağlantılı olarak, Rus kültürel mirasını "geri kazandırma" girişimi olabileceği ihtimalini değerlendiriyor.
Haziran 2024’te Rusya merkezli bir müzayede evinin kataloğunda, Fransa’dan çalınan eserlere benzer bir Puşkin baskısının yer alması, çalınan kitapların Rusya’ya nakledilmiş olabileceği şüphesini güçlendiriyor. Müzayede evi eserlerin yasal yollarla satın alındığını savunsa da, çalınan eserlerin hiçbirine henüz ulaşılamadı. Fransa Ulusal Kütüphanesi yetkilileri, eserlerin izini sürmeye ve bulma umudunu korumaya devam ettiklerini belirtiyor.
