Amerika Birleşik Devletleri Ulaştırma Bakanlığı (DOT), otonom (sürücüsüz) araç teknolojisinin önünü açacak tarihi bir reform paketini kamuoyuna sundu. Yeni düzenleme teklifine göre, "yalnızca otomatik sürüş sistemleri tarafından kullanılmak üzere tasarlanmış araçlarda" artık fren pedalı bulundurma zorunluluğu kaldırılıyor.
Federal araç yönetmeliğinde yapılması planlanan bu radikal değişiklik, başta direksiyonsuz ve pedalsız robotaksiler üreten Tesla ve Amazon’un iştiraki Zoox gibi teknoloji devlerinin önündeki en büyük yasal engeli ortadan kaldıracak. Tasarı, 30 günlük kamuoyu görüşüne açılmasının ardından DOT tarafından karara bağlanacak.
"Model T’den Bu Yana En Büyük Devrim"
Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi (NHTSA) Yönetici Jonathan Morrison, konuya ilişkin yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
Model T'nin inovasyonundan bu yana araç teknolojisindeki en büyük teknolojik devrimin eşiğindeyiz. Eğer Amerika'nın bu alanda öncü olmasını istiyorsak, yasal çerçevemizi yeniden hayal etmeliyiz. Ulaştırma Bakanı Sean Duffy’nin Otonom Araç Çerçevesi kapsamında NHTSA olarak, inovatif tasarımların önündeki anlamsız engelleri yıkıyoruz.
NHTSA, fren pedalı gibi parça zorunluluklarının kaldırılmasının, otonom araçların yollara çıkış sürecini ciddi şekilde hızlandıracağını belirtiyor.
Sektörde Kartlar Yeniden Dağıtılıyor: Tesla ve Zoox Cephesi
Mevcut yasalara göre, Federal Motorlu Araç Güvenlik Standartları'na (FMVSS) uymayan (direksiyonu veya pedalı eksik olan) araç üreten şirketlerin hükümetten özel muafiyet talep etmesi gerekiyordu. Bu muafiyetler alınsa dahi, trafiğe çıkabilecek araç sayısı katı kotalarla sınırlandırılıyordu. Yeni düzenleme bu kotaları ve muafiyet süreçlerini baypas edecek.
Tesla, son yıllarda direksiyonu ve pedalları olmayan, iki kişilik "Cybercab" modeli üzerinde çalışan Tesla için bu karar hayati önem taşıyor. Bugüne kadar FMVSS'den muafiyet başvurusunda bulunmayan Tesla CEO'su Elon Musk, yasal onaylar çıktığı an bu araçları ülke çapında devreye alacaklarını belirtmişti. Şirket şu anda Austin, Teksas'ta sürücüsüz robotaksi denemelerini "uzaktan operatör desteğiyle" sürdürüyor.
Zoox (Amazon), amaçlarına özel geliştirdikleri robotaksileri sergilemek için geçen yıl zorlukla muafiyet alan Zoox, şu anda ticari faaliyet gösterebilmek için ikinci bir muafiyet onayı bekliyordu. Yeni yasa onaylanırsa Zoox bu bürokratik süreçlerden kurtulacak.
Waymo (Google), Jaguar I-Pace gibi standart araçları modifiye ederek kullanan ve halihazırda araçlarında manuel kontroller barındıran Waymo ise bu kısıtlamalara takılmadığı için şu ana kadar dilediği kadar robotaksiyi yollara sürebiliyordu.
Çift Taraflı Siyasi Süreç
Otonom araç düzenlemelerindeki esneme hamleleri sadece mevcut yönetimle sınırlı değil. Eski Başkan Joe Biden döneminde de NHTSA, otonom araçların direksiyon simidi olmadan çalışmasına izin veren bir kuralı onaylamıştı. Trump yönetimi ise geçtiğimiz yılın sonlarında silecekler, buğu çözme sistemleri ve lastik etiketlerine yönelik bazı FMVSS gerekliliklerini kaldırmayı teklif ederek bu süreci bir adım daha ileri taşımıştı.
Sektör temsilcileri, 30 günlük askı sürecinin ardından yürürlüğe girmesi beklenen bu kararla birlikte, ABD sokaklarında pedalsız ve direksiyonsuz araçların hızla yaygınlaşacağını öngörüyor.
