Bakan Bolat, bu yüksek oran nedeniyle 1 Şubat 2026 itibarıyla yurt dışı e-ticaret platformlarından yapılan "e-ithalat" işlemlerinde basitleştirilmiş gümrük beyannamesi uygulamasının belirli istisnalar hariç durdurulduğunu belirtti.
Ticaret Bakanlığı ile Avrupa Birliği (AB) Türkiye Delegasyonu iş birliğinde düzenlenen "Ürün Güvenliği Konferansı", bu yıl "Dijital Çağda Ürün Güvenliği" temasıyla kapılarını açtı. Programın açılışında konuşan Ticaret Bakanı Ömer Bolat, dijitalleşen dünyada ürün güvenliği paradigmalarının değiştiğini vurgulayarak e-ticaret ve e-ithalat denetimlerine ilişkin çarpıcı veriler paylaştı.
Güvensizlik Oranı Tedbir Getirdi: Basitleştirilmiş Beyanname Durduruldu
E-ithalat yoluyla Türkiye'ye giren paket ürünlerin sağlık, sosyal güvenlik, çevre ve tüketiciyi koruma kriterleri doğrultusunda sıkı bir laboratuvar incelemesinden geçirildiğini belirten Bakan Bolat, ortaya çıkan tablonun ciddiyetine dikkat çekti. Bolat, şu ifadeleri kullandı:
Laboratuvar incelemesine alınan e-ithalat ürünlerinin içinde yüzde 81 gibi çok yüksek bir oranda güvensiz ürünler olduğu tespit edildi. Bazı ürünlerin sağlık kriterlerine uymama oranları 1'e 10, 1'e 20, hatta 1'e 40 seviyelerine ulaşıyor. Bunun üzerine 1 Şubat 2026'dan itibaren geçerli olmak üzere, yurt dışı e-ticaret platformları üzerinden 'e-ithalat' adı altında uygulanan basitleştirilmiş gümrük beyannamesi uygulaması, belirli istisnalar kaydı ile durduruldu.
E-Ticaret Hacmi 4,6 Trilyon Liraya Ulaştı
Mayıs ayı ortasında yayımlanan "2025 Yılı Türkiye'de Elektronik Ticaretin Görünümü" raporunun sonuçlarına da değinen Bakan Bolat, Türkiye'deki e-ticaret hacminin 2025 yılında hızlı yükselişini sürdürerek 4,6 trilyon liraya ulaştığını bildirdikten sonra şu bilgileri verdi:
Yaklaşık 6 milyar adet işlem gerçekleştirildi.
E-ticaretin genel ticarete oranı yaklaşık 5'te 1 seviyesine, yani %19,3'e yükseldi.
Bakan Bolat, bu devasa büyümenin ürün güvenliği alanında dijital dönüşümü ilke edinen, yeni nesil denetim yaklaşımlarını zorunlu kıldığını ifade etti.
"Ürün Güvenliği Tanımı Kökten Değişiyor"
Teknoloji ve iklim değişikliğinin geleneksel üretim süreçlerini dönüştürdüğünü ifade eden Bakan Bolat, yapay zekanın üretim hatlarına entegre olmasıyla akıllı ürünlerin hayatımıza girdiğini söyledi. Dijitalleşmenin yazılım açıklarından nesnelerin interneti (IoT) arızalarına kadar yeni riskler doğurduğunu belirten Bolat, "Güvenlik paradigması artık yazılım hataları, güncellemeler, otonom cihaz arızaları ve siber güvenlik gibi riskleri içermek zorundadır. Bu kapsamda dijital ürün pasaportu, ürünlerin uygunluğunu takip edebilmek adına çok önemli bir araç olarak gündemimizde yer almaktadır" dedi.
TAREKS'e Başvurular %30 Arttı
Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi'nin (TAREKS) önemine değinen Bolat, sistemdeki aktif firma sayısının %8 artışla 130 bine, aktif kullanıcı sayısının ise %48 artışla 32 bine ulaştığını açıkladı. Sanayi ürünleri ithalatı için TAREKS'e yapılan başvuru sayısı, 2025 yılının ilk 3 ayında 1 milyon adet iken, 2026 yılının ilk 3 ayında %30 artışla 1,3 milyona ulaştı.
Yapay Zeka Destekli Yeni Denetim: "E-PGD" Sistemi Geliyor
İnternetten ürün satmak isteyen satıcılar için rehber niteliğinde bir "Taksonomi Belgesi" hazırlandığını ve Ticaret Bakanlığı web sitesinde yayımlandığını duyuran Bakan Bolat, satıcılar için netlik, tüketiciler için ise doğru bilgi standardı hedeflediklerini belirtti.
Bakanlık olarak yeni bir dijital denetim sistemi üzerinde çalıştıklarını müjdeleyen Bolat, e-PGD (Piyasa Gözetimi ve Denetimi) sistemi hakkında şunları aktardı:
E-ticarette satılan güvensiz ürünlerin tespiti için yapay zeka destekli metin ve görsel analizi, web tarama, risk analizi ve şüpheli ürün tespiti gibi yöntemler bir arada kullanılacak. İlan koyma yükümlülüğüne uymayan veya riskli görülen ürünler doğrudan denetçilerin önüne düşecek. Bakanlık olarak vizyonumuz ve sloganımız: 'Güvenli Ürün, Güvenli Gelecek'. Pilot testlerini kısa sürede tamamlayıp bu sistemi yakında kullanıma açacağız.
Bakan Bolat ayrıca, "Sürdürülebilir Ürünler İçin Eko-Tasarım Gereklilikleri Tüzüğü"nün Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile iş birliği içinde mevzuata uyumlaştırıldığını ve dijital ürün pasaportu mekanizmasına yönelik çalışmaların da hız kesmeden sürdüğünü sözlerine ekledi.
Konferansa Ticaret Bakan Yardımcıları Mustafa Tuzcu ve Sezai Uçarmak, Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Çetin Ali Dönmez, Tarım ve Orman Bakan Yardımcısı Ahmet Gümen ile AB Türkiye Delegasyonu Başkan Yardımcısı Jurgis Vilcinskas da katılım sağladı.
