Dünyada uçak içi internet hizmetleri yeni bir döneme girerken, SpaceX tarafından geliştirilen Starlink Aviation sistemi küresel havacılık sektöründe hızla yaygınlaşıyor. Son verilere göre Starlink, 41 farklı havayolu şirketiyle iş birliği kurdu ve 7 binden fazla uçak ya aktif kullanımda ya da kurulum aşamasına geçti. Bu sayı, dünya genelindeki aktif ticari uçak filosunun yaklaşık yüzde 19'unu oluşturuyor. Ancak Türk Hava Yolları (THY), küresel rakiplerinin aksine uçaklarında sınırsız ve ücretsiz internet sunmak amacıyla TÜRKSAT altyapısıyla ilerlemeyi tercih ediyor.
Dünya Devleri Starlink Altyapısını Kullanıyor
Şu an için Starlink altyapısına geçiş yapan veya sözleşme imzalayan şirketler arasında United Airlines, Qatar Airways, Air France, Hawaiian Airlines, Lufthansa Group ve Emirates'in Airbus A380 filosu gibi sektör devleri yer alıyor. Küresel ölçekte yaşanan bu devasa dönüşümde, dünyanın en çok ülkesine uçan havayolu unvanına sahip THY'nin Starlink yerine yerli uydu stratejisini benimsemesi, Türkiye'nin siber güvenlik ve uçak içi internet vizyonunda farklı bir yöne işaret ediyor.
Starlink Havacılıkta Neden Öne Çıkıyor?
SpaceX'in ticari havacılık için tasarladığı sistem, geleneksel GEO (eşzamanlı yörünge) uyduları yerine Alçak Dünya Yörüngesi'nde (LEO) görev yapan binlerce uyduyla çalışıyor. Yaklaşık 550 kilometre irtifada yer alan bu uydular sayesinde kutup bölgeleri ve okyanuslar dahil olmak üzere dünyanın her yerinde kesintisiz erişim sağlanabiliyor.
Uçak başına 220 ila 350 Mbps bant genişliği sunan Starlink, bağımsız testlere göre yolcu başına anlık 250 Mbps seviyelerine çıkabilen hızlar vadediyor. Sistemin havacılık sektörü açısından en büyük avantajı ise geleneksel uydulardaki 600 ila 800 milisaniyelik gecikmeleri 30-50 milisaniyeye kadar düşürmesi olarak görülüyor. Bu sayede gökyüzünde 4K video izlemek veya kesintisiz görüntülü toplantılar yapmak mümkün hale geliyor.
THY'nin Ücretsiz İnternet Stratejisi: TÜRKSAT Devrede
Türk Hava Yolları ise uçak içi internet deneyimini yolculara ücretsiz olarak sunmak için milli kaynakları merkeze alan bir vizyon çiziyor. Şirket, tüm filosunda ücretsiz ve sınırsız internet hizmeti başlatmak üzere TÜRKSAT ve kendi iştiraki olan TCI Aircraft Interiors ile mutabakat zaptı imzalamıştı.
Bu doğrultuda ilk somut adımlar atılarak test süreçleri hızlandırıldı. Mevcut uçaklarda internet hızının 5 Mbps'ten 50 Mbps'ye çıkarıldığı bildirilirken; TC-JYI, TC-JSS, TC-JSP ve son olarak TC-JRU tescilli uçaklarda yolcuların TKWIFI.NET üzerinden deneme amaçlı ücretsiz internet hizmeti almaya başladığı biliniyor.
AJet Filosunda da Kurulumlar Sürüyor
Milli teknoloji hamlesi kapsamında sadece THY değil, bünyesindeki AJet markası da bu altyapıya entegre ediliyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı yetkililerinin açıklamalarına göre, AJet filosundaki uçaklarda test ve montaj süreçleri büyük oranda tamamlandı. TÜRKSAT'ın Ağ Operasyon Merkezi üzerinden 7 gün 24 saat izlenecek olan bu sistemin ödeme, kota yönetimi ve çok dilli yolcu portalı gibi çözümleri tamamen yerli mühendisler tarafından geliştirildi.
Bugün gelinen noktada dünya sivil havacılığı LEO uyduları üzerinden sunulan düşük gecikmeli Starlink hizmetine yönelirken, THY'nin GEO uydu tabanlı TÜRKSAT modeliyle yolcularına 50 Mbps hızında yerli ve ücretsiz bir hizmet sunma hedefi dikkat çekiyor. THY'nin 2033 yılına kadar 850 uçaklık dev bir filoya ulaşma vizyonu göz önüne alındığında, kıtalararası uçuşlarda internet kalitesinin ve hızının yolcu memnuniyetini belirleyecek en önemli unsurlardan biri olmaya devam edeceği öngörülüyor.
